به گزارش خبرنگار مهر، استان قزوین با داشتن مناطق کوهستانی و زیبای طبیعی، آثار تاریخی و باستانی و صدها بنای ارزشمند از جمله مسجد، آب انبار، موزه، امامزاده، می تواند در ایام نوروز پذیرای مسافران و علاقمندان باشد.

در این گزارش ضمن معرفی برخی از این آثار امیدواریم هموطنانمان با برنامه ریزی ضمن بازدید از برخی از این اماکن ساعات خوشی را برای خود خانواده رقم بزنند.

عمارت کلاه فرنگی

عمارت چهل ستون قزوین معروف به عمارت کلاه فرنگی بنایی است که در شهر قزوین قرار دارد.

شاه طهماسب صفوی درسال ‎951 هجری قمری به دلیل تهدیدات ترکان عثمانی تصمیم به‌ انتقال پایتخت از تبریز به قزوین گرفت و در همین سال بود که ‌اراضی موسوم به زنگی ‌آباد را از میرزا شرف جهان یکی از بزرگان و معتمدان شهر برای احداث بنای شاهی خریداری کرد.

شاه طهماسب به معماران برگزیده کشور دستور داد تا باغی به ‌شکل مربع در آن بسازند و در میان آن عمارتهای عالی، تالار، ایوانها و حوض های زیبا بنا کنند.

عمارت کلاه فرنگی به همراه سردر عالی قاپو تنها بناهای باقی مانده از باغهای دوره صفویه در قزوین است.

این بنا در دوره قاجاریه توسط "سعدالسلطنه" فرماندار وقت قزوین بازسازی شد و چهلستون نام گرفت.

عمارت چهلستون ساختمانی هشت گوش و در دوطبقه به مساحت تقریبی ‎ 500مترمربع بنا شده ‌است.

رواقی با ستونهای آجری و قوسهای نیم دایره ای بنا را در برگرفته و بر بالای آن ایوانی با ستونهای چوبی استوار شده است.

نقشه بنا دارای طرحی با محورهای صلیبی و برون گرا و سقف طبقه ‌همکف پوشیده از مقرنس با طرح‌های بدیع و سقف طبقه فوقانی خنچه پوش است.

نقاشی های دیواری طبقه اول نمونه ای از هنر نگارگری مکتب قزوین و دارای شهرت جهانی است.

این دیوارهای مزین به نقاشی و دیوارنگاره ها در نوع خود منحصر به فرد بوده و وجود سه لایه دیوارنگاره حاکی از گذشت ادوار مختلف تاریخی بر آن است.

برخی معتقدند بنای هشت بهشت اصفهان با گرته برداری از این اثر ساخته شده است.

عمارت چهلستون در بهمن ماه سال ‎ 1334به شماره ‎ 389در فهرست آثار تاریخی ایران ثبت شد.

این کاخ در سال 1337 به عنوان گنجینه اشیای تاریخی و باستانی مورد استفاده قرار گرفت و هم‌ اکنون به موزه خوشنویسی قزوین تبدیل شده‌ است.

قلعه الموت

قلعه الموت یکی از قلعه‌های منحصر به فرد تاریخی در ایران است.

قلعه الموت در شمال شرقی روستای گازرخان(قصر خان) و بر فراز صخره ای به ارتفاع ۲۱۶۳ متر از سطح دریا که بلندی صخره از زمین‌های پیرامون خود 200 متر و گسترده دژ 20 هزار مترمربع می‌باشد قرار دارد.

این کوه از نرمه گردن (میان نرمه‌لات و گرمارود) شروع شده و به طرف مغرب ادامه پیدا کرده است و صخره‌های پیرامون قلعه که رنگ سرخ و خاکستری دارند، در جهت شمال شرقی به جنوب غربی کشیده شده‌اند و پیرامون دژ از هر چهار سو پرتگاه است و تنها راه ورود به قلعه در انتهای ضلع شمال شرقی است که کوه هودکان با فاصله‌ای نسبتاً زیاد بر آن مشرف است.

این قلعه یکی از جاذبه‌های گردشگری استان قزوین محسوب می‌شود.

قلعه الموت را مردم محل «قلعه حسن» می‌نامند که از دو بخش غربی و شرقی تشکیل شده و هر بخش، به دو بخش: قلعه پایین و قلعه بالا تقسیم شده است که در اصطلاح محلی، آنها را «جورقلا» و «پیازقلا» می‌نامند. طول قلعه حدود یک صد و بیست متر و عرض آن در نقاط مختلف بین 10 تا 35 متر متغیر است.

دیوار شرقی قلعه بالا یا قلعه بزرگ که از سنگ و ملاط گچ ساخته شده کمتر از سایر قسمت‌ها آسیب دیده است.

قلعه ‌الموت که دو قلعه بالا و پایین را در بر می‌گیرد، به صورت بنای سترگی بر فراز صخره‌ای سنگی بنا شده و دیوارهای چهارگانه آن به تبعیت از شکل و وضع صخره‌ها ساخته شده‌اند؛ از این رو عرض آن به‌خصوص در قسمت‌های مختلف فرق می‌کند.

از برج‌های قلعه، سه برج گوشه‌های شمالی و جنوبی و شرقی هم‌چنان برپا هستند و برج گوشه شرقی آن سالمتر است.

دروازه و تنها راه ورود به قلعه در انتهای ضلع شمال شرقی قرار دارد و مدخل راه منتهی به دروازه، از پای برج شرقی است و چند متر پایین‌تر از آن واقع شده است.

در این محل، تونلی به موازات ضلع جنوب شرقی قلعه به طول شش متر و عرض دو متر و ارتفاع دو متر در دل‌سنگ‌های کوه کنده شده که با گذشتن از این تونل، برج جنوبی قلعه و دیوار جنوب غربی آن، که روی شیب تخته سنگ ساخته شده است، نمایان می شود.

این دیوار بر دشت وسیع گازرخان که در جنوب قلعه قرار دارد، مشرف است به نحوی که دره الموت رود از آن دیده می‌شود.

راه ورود به قلعه با گذشتن از کنار برج شرقی و پای ضلع جنوب شرقی، به طرف برج شمالی می‌رود و از آنجا که راه ورود آن در امتداد دیوار، میان دو برج شمالی و شرقی، واقع شده است استحکامات این قسمت، از سایر قسمت‌ها مفصل‌تر است و آثار برج‌های کوچک‌تری در فاصله دو برج مزبور دیده می‌شود.

 دیوارهای اطراف قلعه و برج‌ها، در همه جا، دارای یک دیوار پشت‌بندی است که هشت متر ارتفاع دارد و به موازات دیوار اصلی بنا شده است و ضخامت آن به دو متر می‌رسد. از آنجا که در تمام طول سال، گروه زیادی در قلعه سکونت داشته و به آب بسیار نیاز داشته‌اند؛ سازندگان قلعه با هنرمندی خاصی اقدام به ساخت آب انبارهایی کرده‌اند و به کمک آب‌روهایی که در دل سنگ کنده‌اند، از فاصله دور، آب را بر این آب انبارها سوار می‌ کرده اند.

در پای کوه‌الموت، در گوشه شمال شرقی، غار کوچکی که از آب رو مجرا‌های قلعه بوده، دیده می‌شود.

آب قلعه از چشمه «کلدر» که در دامنه کوه شمال قلعه قرار دارد، تأمین می‌شده است. مصالح قسمت‌های مختلف قلعه، سنگ (از سنگ کوه‌های اطراف)، ملات‌گچ، آجر، کاشی و تنپوشه هایی سفالی به قطر ۱۰ سانتی‌متر است. آجرهای بنا که مربع شکل و به ضلع بیست و یک سانتی‌متر و ضخامت پنج سانتی‌مترند، در روکار بنا به کار برده شده‌اند.

در ساختمان دیوارها، برای نگهداری دیوارها و متصل کردن قسمت‌های جلو برج‌ها به قسمت‌های عقب، در داخل کار، کلاف‌های چوبی به‌طور افقی به کار برده‌اند. از جمله قطعات کوچک کاشی که در ویرانه‌های قلعه به دست آمده، قطعه‌ای است به رنگ آبی آسمانی با نقش صورت آدمی که قسمتی از چشم و ابرو و بینی آن کاملاً واضح است.

امروزه در دامنه جنوبی کوه هودکان که در شمال کوه قلعه‌الموت واقع شده است، خرابه‌های بسیاری دیده می‌شود که نشان می‌دهد روزگاری بر جای این خرابه‌ها، ساختمان‌های بسیاری وجود داشته است.

در حال حاضر، اهالی محل خرابه‌های این محوطه را دیلمان‌ده، اغوزبن، خرازرو و زهیرکلفی می‌نامند. همچنین در سمت غرب قلعه، قبرستانی قدیمی معروف به «اسبه کله چال» وجود دارد که در بالای تپه مجاور آن، بقایای چند کوره آجرپزی نمایان است.

این قلعه در شوال ۶۵۴ هجری قمری به‌دستور هلاکو به آتش کشیده و ویران شد و از آن پس به‌عنوان تبعیدگاه و زندان مورد استفاده قرار گرفت.

همچنین از سال ۹۳۰ هجری قمری و ابتدای حکومت شاه طهماسب صفوی تا سال ۱۰۰۶ هجری قمری قلعه کالبدی سالم داشته است.

متاسفانه حفاری‌هایی که در دورهٔ قاجار برای یافتن گنج در قلعهٔ الموت انجام شده، سبب ویرانی آن شده‌است.

آب انبارهای قزوین

آب انبار سردار بزرگ شهر قزوین، بزرگترین آب انبار تک گنبدی ایران است و در خیابان راه آهن این شهر قرار دارد و بانیان این بنا " محمد حسن خان و محمد حسین خان سردار" از امرای فتحعلی شاه قاجار بودند.

این آب انبار دارای سردری رفیع با قوس جناغی است و. راه شیر آب انبار، پنجاه پله سنگی دارد و برای دسترسی به آب باید 12.5 متر پائین رفت.

مخزن آب آن، مربع شکل و به ابعاد تقریبی 17 متر است و مصالح به کار رفته در جرزهای آن، شفته آهک با روکش ساروج (مخلوطی است از آهک و خاکستر یا ریگ که در آب به مرور جذب انیدرید کربنیک کنند و آهکش به صورت سنگ آهک که محکم و پایدار است در می آید و از آن در جهت ساختن بنا استفاده می کنند) و قطر آنها  در حدود سه متر است.

گنبد عظیم آب انبار، آجری و در بالاترین قسمت آن بادگیری قرار دارد و ارتفاع بلندترین نقطه آن تا کف آب انبار، حدود 28.5 متر و حجم مخزن این آب انبار سه هزار و ششصد مترمکعب است .

آب انبارهای سردار کوچک، آقا، زنانه بازار، مسجد جامع(خیابان)، حاج کاظم و حکیم از دیگر آب انبارهای دیدنی استان قزوین است.

بازار تاریخی قزوین

مجموعه بازار قزوین با معماری جالب و قدیمی خود، یکی از مکان‌های دیدنی شهر قزوین است که سابقه بازار در قزوین به یکهزار سال می رسد و با گذشت زمان این بازار تا دوره صفوی رشد می‌کند و در این دوره با انتخاب قزوین به‌عنوان پایتخت ایران و پس از آن با احداث طرح‌های قابل توجهی در دورهٔ قاجار مانند سرای سعدالسلطنه در همجواری بازار به علت قرار گرفتن شهر قزوین در محور ارتباطی پایتخت به‌غرب و شمال ایران ارزش فوق‌العاده‌ای به ‌آن داده می شود.

مجموعه بازار کنونی به دوره صفویه نسبت داده می‌شود و قسمت اعظم بناهای کنونی آن در دوران قاجار ساخته شده است.

معماری بازار قزوین در زمان صفوی شکل گرفته و معماری بازارهای اصفهان، شیراز نیز به همان دوره بر می ‌گردد، این بازار در طول ۹ قرن یک جابجایی از جنوب به شمال داشته بطوری که در این جابجایی مسجد جامع کاملا از بافت بازار جدا شده و هم‌اکنون ارتباطی بین بازار و مسجد جامع مشاهده نمی‌شود.

در دوره صفویه محیط بازارها وسعت یافته اند و هر بازار به صنفی خاص تعلق داشته است.

در گذر هر یک از این بازارها، مسجد، حمام، سراها، تیمچه‌ها و قیصریه‌های وجود دارد که از این میان، تیمچه‌ها مرکز تجارت و قیصریه محل صنعتگران بوده است.

بازار قیصریه قزوین با اتاقهای آجری و ارتفاع بسیار زیاد، بخش‌هایی از بازار قزوین است که دارای چهار دروازه بوده و هنوز آثار به جای مانده است.

درب شمالی به تیمچهٔ سرباز، درب جنوبی به تیمچهٔ سر پوشیده، درب شرقی به سرای وزیر و درب غربی به چهارسوق کوچکی متصل می شود.

مهمترین فضاهای بازار قزوین عبارتند از: مسجدالنبی (مسجد شاه)، سرای سعد السلطنه، سرای وزیر، سرای حاج رضا، سرای رضوی (سرای شاه)، تیمچه‌های روباز و سرپوشیده از جمله درویش مهدی، حاج محمد تقی و راستهٔ قیصریه.

کاروان سرای سعدالسلطنه

کاروان ‌سرای سعدالسلطنه به دستور«سعدالسلطنه» حاکم وقت قاجاریه قزوین ساخته شد.

ارزشمندترین قسمت این بنا، چهار سوق آن است که از تقاطع قائم دو راسته ایجاد شده و بر فراز آن گنبد بزرگ کاشیکاری شده‌ای قرار دارد.

چهار طرف گنبد را، چهار نیم ‌گنبد با رسمی‌ بندی و نورگیر فراگرفته‌اند که فضا را بزرگتر نشان می‌دهند.

سرای سعدالسلطنه قزوین بزرگترین کاروانسرای سرپوشیده و مرکزتجاری داخلی شهری کشور است که با وسعتی افزون بر6.2 هکتار در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه قاجار ساخته شده است.

دروازه های قزوین

ساختار شهر، قزوین را ازدیربازدارای دروازه های داخلی و بیرونی کرده و از این جهت در ایران کم نظیر است.

در نیمه قرن سوم هجری هفت دروازه امکان ورود به شهر را فراهم می ساخت، در دوره قاجار 9 دروازه گرداگرد قزوین وجود داشتند که با حصار پیرامون شهر به یکدیگر می پیوستند وعبارت بودند از: پنبه ریسه، راه کوشک، شیخ آباد، رشت، مغلاوک، خندقبار، شاهزاده حسین، مصلی، تهران، اکنون از میان آن بناهای با شکوه تنها دو دروازه تهران و راه کوشک باقی مانده اند.

دروازه تهران بنایی آجری است که یک سر در اصلی با قوس تیزه دار و ارتفاع و عرض نسبتا زیاد دارد و در دو سوی آن درهایی کوتاه تر با طاق آهنگ نیم دایره ساخته اند که هشت گلدسته بر فراز آنها قرار گرفته است.

نمای دروازه از دو طرف دارای تزئینات کاشی کاری بوده ورودی اصلی نیز از کاسه بندی و رسمی بندی نفیسی برخورداراست.

دروازه درب کوشک برخلاف دروازه تهران تنها یک نما به سوی خارج شهر دارد که با طاقنماها، کاشی کاری و رسمی بندی تزئین شده اند و گذرگاه دروازه را که قوسی نیم دایره و کلیل دارد در بر گرفته اند.

نقش های متنوع کاشی کاری و چهار گلدسته توپر از ویژگی های دیگر دروازه راه کوشک به شمار می آیند.

برج های خرقان

خرقان در منطقه‌ای کوهستانی در جنوب غربی قزوین قرار دارد.

برج‌های آرامگاهی خرقان در یک کیلومتری حصار ارضی، از توابع خرقان غربی و در ۳۲ کیلومتری جاده قزوین، همدان قرار دارند.

در این منطقه دو آرامگاه از دوره سلجوقی بر جای مانده است که برج اول هشت ضلعی است و بر هر ضلع آن، طرح‌های متنوع آجری منقوش شده است.

این برج دارای گنبدی دوپوش است که دو پلکان مارپیچ به آن منتهی می‌شود.

ارتفاع این آرامگاه در حدود 15 متر و قطر بنای آن حدود 11 متر است و بر اساس متن کوفی موجود در این بناء، این برج در سال 460 هجری قمری ساخته شده است.

برج دوم، با فاصله حدود30 متر از برج اول، از نظر شکل و ابعاد، تقریبا هم اندازه برج اول است.

این بنا دارای گنبد دو پوش و یک پلکان منتهی به فضای بین این دو پوشش است و کتیبه این برج، تاریخ 486 قمری را نشان می‌دهد.

برج‌های آرامگاهی خرقان با بیش از50 طرح آجری، جزء شاهکارهای آجرکاری معماری ایران به شمار می‌آیند.

این برج‌ها در محوطه وسیعی به فاصله کمی از یکدیگر قرار گرفته‌اند و از بسیاری جهات به هم شبیه‌اند اما برج شرقی، قدیمی‌تر از برج غربی است.

خانه حسینیه امینی ها

خانه های بر جای مانده قزوین جملگی مربوط به دوره قاجاریه بوده و شیوه معماری آن با تفاوت هایی همانند خانه های قدیمی دیگر شهرهای کهن ایران است که بنا به موقعیت جغرافیایی و مسائل فرهنگی و اجتماعی و مصالح سنتی موجود در منطقه یک یا دو طبقه ساخته شده و بیشتر این خانه ها شامل دو حیاط بیرونی و دیگری اندرونی بوده است.

حیاط بیرونی بیشتر برای رسیدگی به امور کدخدایان و رعایا و بررسی به حساب و کتاب آنها و احیاناً شکایات و گرفتاریهای محلی و از این قبیل کارها و حیاط اندرونی که بخش اصلی خانه را تشکیل می دهد به منظور زندگی خانوادگی و پذیرایی از میهمانان بوده و دارای تأسیساتی مانند آشپزخانه، شربتخانه، آبدارخانه، گرمخانه و غیره است.

پلان اصلی این خانه ها معمولاً از یک تالار میانی با ابعاد گسترده و دو اتاق کوچک، مانند دو گوشوار در طرفین تالار قرار گرفته و غالباً دارای شاه نشین و غرفه های گوناگون است.

تمامی این تأسیسات معمولاً در ضلع شمالی و جنوبی حیاط و در یک ردیف، به طور قرینه سازی بنا شده زیرزمینها، تو در تو با طرح های زیبا و پوشش های ضربی و آجرکاری های چشم نواز، حوضخانه با سنگ های مرمرین و هواکشها به منظور خنک کردن و تهویه فضای زیرزمین ها تعبیه شده، بیانگر ویژگی های معماری این شهر باستانی است و نمونه بارز آن را در خانه امینی ها و حسینیه موینی و معتمدی و دیگر خانه های قدیمی این شهر می توان مشاهده کرد.

خانه حسینیه امینی ها از جمله نمونه های کامل و زیبای خانه های سبک قزوین است.

آنچه که امروزه از این خانه به جای مانده دارای چهار حیاط و فضاهای مختلف در دو طبقه همکف و زیر زمین است.

این خانه متعلق به حاج محمدرضا امینی از تجار معتبر بود و در سال 1275 ه.ق بخشی از آن وقف حسینیه شد.

از جمله تزئینات الحاقی تالارها و اتاق ها مقرنسهای منظم و به هم پیوسته ای است که حد فاصل رف ها و طاقچه ها را آراسته، سقف تالار دارای قاب بندی های نقاشی شده از گل و بلبل و در مرکز خونچه پوش منقوش با ابعاد مناسب قرار دارد و زمانی چلچراغ مرصعی آویزهآن بوده است.

ستون های تالار دارای آینه است که اطراف آن را تقش گل ها و پرندگان فرا گرفته و طرح های اسلیمی و ختایی در قالب گچ بریهای زیبا شکوه ویژه ای به تالار بخشیده است.

درها و ارسیهای بیشتر«آغشغه» که با کار گره چینی و مشبک کاری همراه شیشه های رنگارنگ و با نقش پرندگان و گل ها تکامل یافته، شکوهی تحسین انگیز دارد.

رخبامها بیشتر از سنگ است و پایه ستون ها و ازاره ها دارای سنگ نگاره های زیباست و خیابان کشی و مرز بندی باغچه ها حوض وسیع وسط حیاط با سنگ زیبای فواره اش، درختان میوه و تاک های پیچ در پیچ اطراف آن، فضای حیاط را صفا و طراوت بخشیده و آنرا افسانه انگیز می کند.

روی هم رفته معماران هنرمند قزوینی در ساختن خانه ها با مصالح ساده، آنچنان در تحکیم و زیبایی بنا دقت و ذوق و مهارت بکار برده اند که در یک مقیاس وسیع انسانی می توان تبلور هنر و ذوق و اندیشه آنها را در وراء این آثار مشاهده کرد.

کلیساری کانتور

کلیسای کانتور معروف به برج ناقوس مجموعه‌ای است که در زمان اشغال ایران در جنگ جهانی دوم بدست روس‌‌ها در شهر قزوین ساخته شد.

در دوره مشروطه، محوطه‌ای به نام کانتور در اختیار روس‌های تزاری قرار داشت که دفاتر اداری خود را در آن مستقر کرده بودند.

کلیسای کانتور در داخل این محوطه توسط شرکت راه ‌سازی روس ها بنا شد.

ورودی کلیسا درضلع باختری آن قرار دارد و شامل فضای ورودی با سقف شیبدار و درب ورودی است.

پس از ورودی، پیش فضای هال قرار دارد که بالای آن برج ناقوس کلیسا با ارتفاع حدود 11 متر به چشم می‌خورد.

هال، شامل نمازخانه و محراب قرار دارد و در دو طرف آن، دو فضای مستطیل شکل طراحی شده است.

فضای محراب به شکل نیم دایره و بر فراز آن گنبدی قرار گرفته فضای نمازخانه دارای گنبد و فضاهای جانبی آن دارای پوشش تخت است.

در نمای خارجی این کلیسا، ستون‌های تزیینی زیبایی به چشم می‌خورد.

این کلیسا به دلیل پلان چند ضلعی نامنظم، نمای آجری قرمز به همراه آجر لعابدار و نوآوری در فرم های تزئینی هندسی معماری کاملا متفاوتی با سایر بناهای استان قزوین دارد.

در محوطه این کلیسا دو مقبره قرار دارد که یکی متعلق به یک خلبان روسی است که بر اثر سقوط هواپیمایش در طول جنگ جهانی اول کشته شد و دیگری متعلق به یک مهندس راه‌سازی روسی می‌باشد.

موزه و حمام قجر

حمام و موزه مردم ‌شناسی قجر یکی از کهن‌ ترین و بزرگ‌ ترین گرمابه‌های قزوین است که در سال ۱۰۵۷ هجری قمری به وسیله امیرگونه خان قاجار قزوینی از سرداران شاه عباس صفوی به دستورشاه ساخته شده و نخست "حمام شاهی" نام داشته است.

مساحت آن حدود ۱۰۴۵ متر مربع است. حمام از سه بخش اصلی سربینه، میاندر و گرمخانه و همچنین از دو قسمت جداگانه زنانه و مردانه تشکیل شده که در اصلی آن رو به جنوب باز می‌شود و با راه پله‌های مارپیچ به سربینه منتهی می شود سربینه بزرگ گرمابه که حوض زیبایی در وسط آن قراردارد شش شاه ‌نشین و طاق نما را در پلانی هشت ضلعی با راهرویی به گرمخانه پیوند می‌دهد.

این اثر تاریخی در سال ۱۳۷۹ توسط میراث فرهنگی و گردشگری استان قزوین خریداری و با سرمایه گذاری شهرداری قزوین و مدیریت سازمان نوسازی و بهسازی مرمت شد و هم اکنون به عنوان موزه مردم‌شناسی در سه بخش اقوام، آداب و رسوم و مشاغل مورد بازدبد علاقه مندان قرار می گیرد.

دریاچه اوان

دریاچه زیبای اوان در نیمه شمالی الموت، در دامنه کوه خشچال، در فاصله ۷۵ کیلومتری و در میان چهار روستای اوان، وربن، زواردشت و زرآباد شهر قزوین قرار دارد.

این دریاچه که بیش از 70 هزار مترمربع مساحت دارد، در ارتفاع هزار و 800 متری از سطح دریا واقع شده‌ که طول آن در طویل‌ ترین قسمت ۳۲۵ متر و عرض آن ۲۷۵ متر است.

این دریاچه تنها از آب چشمه‌های زیرزمینی موجود در بستر دریاچه تغذیه و بخش ناچیزی از آن هنگام بارندگی تامین می‌شود اما به صورت سطحی و کم غلیان دایمی آن باعث صافی و زلالی آب دریاچه شده ‌است.

عمیق ‌ترین بخش آن به عمق ۵٫۷ متر می‌باشد که در جنوب شرقی آن واقع شده که برخی از مسئولان عمق دریاچه را بین یک تا 20 متر تخمین زده‌اند.

از سرریز آب دریاچه نیز رود کوچکی تشکیل می‌شود که آب آن مورد استفاده کشاورزان روستاهای کوشک و آیین است.

در تابستان این دریاچه محل ماهیگیری، آب‌تنی و قایق‌رانی و در پاییز، مأمن پرندگان مهاجر مانند قو، غاز، مرغابی و در زمستان با توجه به برودت هوا و یخ زدن سطح آن قابل اسکی سواری است.

استان قزوین با داشتن چشم اندازهای طبیعی و آثار ارزشمند باستانی در سایر شهرستانها از جمله تاکستان، بوئین زهرا، آبیک والبرز می تواند در تعطیلات نوروزی اوقات خوشی را برای مسافران فراهم کند.

برگزاری دومین جشنواره بازی و اساب بازی های محلی از سوی شهرداری قزوین هم فرصت مناسبی است تا کودکان و خانواده های آنها با حضور در بنای زیبای سعدالسلطنه از برنامه های متنوع و شاد این جشنواره نیز استفاده کنند.

در دیگر مناطق استان هم می توان از دهها امامزاده، حمام، باغ، قلعه، تپه و خانه تارخیذ یو قدیمی دیدن کرد.

در تاکستان بناهای تاریخی، چشمه های آبگرم، قله، باغهای زیبای انگور، بقعه پیر، در آبیک از امامزاده شکرناب، در بوئین زهرا هم از تپه های باستانی، کاروانسراها، کوره ها، قنات و قلعه های قدیمی دیدن کرد.

با تشکیل ستاد تسهیلات نوروزی و آماده شدن هتل ها و مهمانسراهای استان آمادگی لازم برای پذیرایی مناسب از هموطنان فراهم شده است و مردم قزوین مشتاقانه آماده استقبال از مسافران نوروزی هستند.

گزارش: محمدرضا جباری

عکس: حمیده شفیعی ها

به گزارش خبرنگار مهر، منطقه آب‌پخش دارای بیشترین تعداد نخیلات در سطح استان بوشهر است که یکی از قطب‌های تولید خرمای کشور محسوب می‌شود.

شهر آب‌پخش مرکز این بخش است که جزو هفت شهر بزرگ استان بوشهر است و از نظر موقعیتی نیز دارای جایگاه ویژه‌ای در استان بوشهر است و به عنوان محور مواصلاتی استان بوشهر با استانهای فارس، هرمزگان و خوزستان قرار گرفته است.

همین موقعیت سوق‌الجیشی سبب شده تا همواره مسافران نوروزی که به مناطق جنوبی کشور سفر می‌کنند برای بازدید از نقاط مختلف جنوب کشور از این شهر عبور کنند و بسیاری از مسافران نوروزی نیز در این منطقه اقامت داشته باشند.

نخلستان‌های سرسبز و سربه فلک کشیده ورودی شهر آب‌پخش جلوه بسیار دیدنی به این منطقه داده است و هیچ مسافری را بدون توقف اجازه عبور نمی‌دهد. وجود کانال‌های پر آب‌ در دو سمت مسیر ورودی شهر آب‌پخش طراوت و نشاط خاصی به این منطقه بخشیده است تا مسافران نوروزی بتوانند از آب و طبیعت در کنار هم بهره ببرند.

آب‌پخش، قطب اقتصادی استان بوشهر

وجود کانال‌های آبیاری متعدد و پرآب در نقاط مختلف منطقه آب‌پخش و دسترسی مناسب به منابع آبی در این منطقه در کنار وجود زمین‌های حاصلخی، این منطقه را به قطب کشاورزی استان بوشهر تبدیل کرده که محصولات کشاورزی متنوعی را تولید می‌کند.

از نخلستانهای اطراف این شهر انواع مختلفی از خرما برداشت می‌شود. از مهمترین نمونه‌های محصول خرما می‌توان به کبکاب، برهی، بریمی، شیخالی، محبوبی، حاج باقری، قندی، شکری و گنتار اشاره کرد.

هر چند محصول عمده منطقه آب‌پخش خرما است ولی از دیگر محصولات این منطقه می‌توان انواع مرکبات خصوصا لیموترش، لیموشیرین، انار، انجیر، انگور و ... را نام برد.

در قسمت‌های زیادی از زمین‌های آب‌پخش، محصول گندم، هندوانه، طالبی به صورت دیم و آبی کاشته می‌شود.

پنیر درخت نخل

در میانه تنه نخل مغز ترد و شیری‌رنگی وجود دارد که شیرین و گس است و "پنیر نخل" نامیده می‌شود و بسیار مقوی و گران‌قیمت است.

در ابتدای بهار که نخل شکوفه می‌زند، شکوفه‌ها را که تارونه نام دارد، می‌‌چینند و از آن عرق تارونه می‌گیرند که مانند بقیه عرقیجات مفید و درمان‌گر دردهای معده است. عرق تارونه مقوی، گرم و برای قلب مفید است.

پنیر نخل یا بقولی (غاپ) سوغات لذیذی که از دل نخل بیرون می آید و بسیار مقوی است. مسافران در کنار نخل های بلند و سرسبز آبپخش توقف می کنند تا هم استراحتی کنند و هم سوغات زمستانی آبپخش را خریده باشند.

پنیر میانه تاج نخل مغز ترد و شیرین و لذیذی است که بلحاظ رنگ سفید آن پنیر نخل گفته می‌شود. پنیر نخل که در واقع مریستم انتهایی نخل بوده بسیار مقوی و عامل رشد و نمو و تولید برگ و میوه جدید است. مریستم که یکی از حساس‌ترین بخش‌های گیاهی بوده در صورت آسیب دیدن باعث مرگ گیاه می‌شود.

دورانی نه چندان دور  کنار خیابان نخلستان آبپخش به جای پنیر لیموی سبز و آبدار در فصل تابستان نظر هر مسافری را به خود جلب می کرد و لیموی آبپخش خیلی مشهور بود و استانهای همجوار خصوصا خوزستان صادر می شد.

از لیف خرما هم که انواع حصیر،  پرده، جارو، کیف، سبد، بادبزن و... می‌بافند. در گذشته به طور سنتی خرماها را در قسمتی از حیاط خانه جمع می‌کردند، سپس بعد از گذشت چند روز شیره خرما از آن جدا می‌شد و از طریق یک کانال کوچک در حوضچه‌ای جمع می‌شد، اما امروزه در کارخانه به وسیله دستگاه، شیره خرما گرفته و در قوطی بسته‌بندی می‌کنند. البته در همان کارخانه از شیره خرما، قند و عسل خرما هم تهیه می‌کنند.

همچنین از خرماهای نامرغوب برای درست کردن سرکه استفاده می‌کنند که طرفداران خاص خودش را دارد. سرکه خرما طعم خوبی دارد و برای بعضی ترشی‌ها فوق‌العاده است.

از دیگر فرآورده‌های خرما، تهیه اسانس خرما برای صنایع نوشابه‌سازی و رنگ‌های شیمیایی خوراکی است و حالا دیگر محصولاتی چون شکلات خرمایی، خامه خرما، انواع کیک و کلوچه‌‌‌‌های مغز خرمایی و... آن‌قدر معروف هستند که نیازی به توضیح ندارند.

امیررضا عباسی یکی از باغداران اطراف محور ورودی شهر آب‌پخش در گفتگو با مهر اظهار داشت: هر ساله از اواسط بهمن‌ماه مسافران زیادی به قصد گردش به این منطقه سفر می‌کنند و اغلب آنها در کنار نهرهای آب‌ و نخلستان‌ آب‌پخش توقف می‌کنند.

وی افزود: متاسفانه برخی از مسافران اقدام به روشن کردن آتش در نخلستان‌ها می‌کنند ولی آن را خاموش نکرده و باغ را ترک می‌کنند که در برخی موارد مشکلاتی چون آتش‌سوزی در نخیلات را در پی دارد.

این کشاورز ادامه داد: مردم منطقه آب‌پخش بسیار مهمان نواز هستند و با روی گشاده از مسافران نوروزی استقبال می‌کنند و هر ساله میزبان خیل عظیم مسافران و مهمانان نوروزی از نقاط مختلف کشور هستند.

بزرگترین پارک گردشگری استان بوشهر

وجود پارک خضرا که به عنوان بزرگترین پارک گردشگری استان بوشهر شناخته می‌شود محل مناسبی برای استراحت مسافران نوروزی است. برپایی چادرهای اقامت مسافران نوروزی در این پارک تعداد زیادی از مسافران نوروزی را در این پارک بزرگ سکنی می‌دهد.

این پارک دارای فضای سبز بسیار گسترده و وسیع در کنار درختان سرسبزی است که دارای سایه مناسبی برای استراحت مسافران است. شهر بازی بخش دیگری از این پارک بزرگ گردشگری است.

یکی از منطقه‌های دیدنی آب‌پخش منطقه تفریحی چهارراه است که تپه‌های سرسبز آن منطقه محل مناسبی برای تفریح و گردش است. وجود تعداد بسیار زیاد درخت کنار(سدر) در این منطقه محل مناسبی برای اقامت نیم‌روزی گردشگران است.

ارائه صنایع دستی و محصولات کشاورزی به مسافران نوروزی

شهردار آب‌پخش در ارتباط با میزبانی از مسافران نوروزی در این شهر اظهار داشت: پذیرایی با صنایع دستی و محصولات کشاورزی تولیدی منطقه آبپخش از برنامه‌های ویژه شهرداری در مراسم نمادین استقبال از مسافران نوروزی بخش آبپخش است که مقدمات آن را فراهم کرده‌ایم.

سید محمود موسوی اضافه کرد: برگزاری نمایشگاه بهاره در ایام نوروز از برنامه‌های مهمی است که شهرداری آبپخش همه ساله در این راستا اقداماتی مطلوب انجام داده و امسال با همکاری شرکت کوچ ایل قشقایی شاهد برگزاری نمایشگاه بهاره ویژه مسافران نوروزی و شهروندان آبپخشی در پارک خضراء خواهیم بود.  

وی به نصب فواره در حوضچه‌های پارک خضراء، خلیج فارس و میدان شهرداری آبپخش اشاره کرد و گفت: تمام تلاش خود را برای معرفی چهره‌ای زیبا از شهر به کار گرفته‌ایم و از تمام توان و امکانات مالی در این راستا بهره خواهیم برد.

شهردار آب‌پخش اضافه کرد: رفاه و آسایش مسافران نوروزی و شهروندان آبپخشی از مسائل مهمی است که شهرداری آبپخش همواره بر آن توجه داشته و از تمام توان و امکانات در تحقق این امر بهره می‌بریم.

مسئولان آب‌پخش در تعطیلات نیز در دسترس هستند

بخشدار آب‌پخش گفت: تشکیل کمیته‌های ویژه ستاد تسهیلات سفر بخش و برگزاری جلسات مجزا و توجیهی با هرکدام از کمیته‌های ستاد از اقدامات موثر بخشداری آبپخش برای انجام هرچه بهتر وظایف است و امیدواریم با این برنامه‌های بتوانیم به نتایجی مطلوب دست یابیم

احمد خرم‌روز اضافه کرد: مسئولان ادارات و دستگاه‌‌های اجرایی بخش آبپخش در تمامی برنامه‌های سال همکاری مطلوب داشته‌اند و از ایشان می‌‌خواهیم در برنامه‌ ستاد تسهیلات سفر حضور فعال داشته باشند و زمینه رفاه و آسایش شهروندان و مسافران نوروزی آبپخش را با تمام فراهم کنند.

وی افزود: با جایگاه عرضه سوخت و بانک‌های مجهز به دستگاه‌های خودپرداز مذاکرات و مکاتباتی برای ارائه خدمات مطلوب‌تر و جلوگیری از اخلال در این سیستم‌ها داشته‌ایم و امید داریم با همکاری و تلاش بیش از پیش مسئولان مربوطه بتوانیم خدماتی مطلوب به مسافران نوروزی و شهروندان آبپخشی ارائه دهیم.

امنیت مطلوبی برای مسافران نوروزی تامین می‌شود

رئیس شورای اسلامی آبپخش گفت: حضور مستمر روسای ادارات و دستگاه‌های اجرایی و اعضاء ستاد تسهیلات سفر بخش در کمپینگ ستاد تسهیلات سفر در بوستان خضراء آبپخش در طول روز الزامی است و باید بر اساس برنامه‌ زمان‌بندی در این مکان حضور یابند و همکاری‌های لازم را برای بهبود عملکرد این ستاد انجام دهند.

مصطفی رضائی ادامه داد: بیشترین اختلالات در نوروز گذشته در زمینه آب رخ داده و از مسئولان اداره آب بخش انتظار داریم در ایام تعطیلات نوروزی آمادگی کامل برای رفع مشکلات و اختلالات احتمالی را داشته باشند و با جذب اعتبارات کارآمد در راستای نوسازی شبکه آبرسانی در تمامی نقاط شهر اقدام کنند.

وی افزود: برنامه‌ریزی‌های راهبردی از مسائلی است که در بهبود عملکرد ستاد تسهیلات سفر بخش در ایام نوروز خواهد شد و ادارات بخش آبپخش باید در راستای برنامه‌ریزی مدون حضوری فعال و پررنگ داشته باشنند.

مسافران نوروزی مراقب کانال‌های عمیق آب‌ باشند

مسئول مرکز بهداشتی و درمان آبپخش به خطرات ناشی از خفگی و غرق شدن در آب‌ رودخانه‌های اطراف شهر آبپخش و مبادی ورودی شهر اشاره کرد و افزود: نصب تابلوهای تعیین عمق آب‌ها و تابلوهای ممنوعیت شنا ممنوع در حوزه‌های رودخانه‌ها و حاشیه آنها از مسائل مهمی است که انتظار داریم مسئولان دستگاه‌های اجرایی و ستاد تسهیلات سفر بخش آبپخش به طور خاص بر آن توجه داشته باشند.

عبدالحسین رستمی اضافه کرد: در نوروز 91 برای نخستین بار آزمایشگاه و مرکز بهداشتی آبپخش به صورت شبانه‌روزی برای ارائه خدمات لازم و احتمالی به شهروندان و مسافران نوروزی فعال خواهد بود و آمادگی ارائه خدمات متنوع آزمایشگاهی را داریم.

وی ادامه داد: رنگ‌آمیزی موانع و سرعت‌گیرهای خیابان اصلی شهر آبپخش از مسائل مهمی است که در تامین امنیت جسمانی و سلامت مسافران نوروزی و شهروندان آبپخشی و همچنین جلوگیری از وقوع حوادث راهنمایی و رانندگی در ایام پرترافیک نوروز و پایان سال امری ضروری است و از شهرداری آبپخش می‌خواهیم این مسئله مهم را مورد توجه قرار دهد.

به گزارش خبرنگار مهر، جزیره قشم علاوه بر برخورداری از ویژگیهای طبیعی، موقعیت خاص استراتژیک در صحنه سیاست دارد. بنا بر مشاهدات آنوبانینی شهر قشم و اطراف آن که دارای اماکن قدیمی و بقایای قلاع است، حکایت از دوران شهرنشینی و تمدن در ایام گذشته این شهر بندری دارد.

انجیر معابد یا درخت سبز

از رستنی های شگفت انگیز مناطق حاره، مخصوصا جزایر خلیج فارس، درخت همیشه سبز، درخت لور (معروف به انجیر معابد) است که تاجی بزرگ با ریشه های هوایی دارد. میوه نارنجی رنگ درخت لور، مطبوع و خوراکی است.یکی از زیباترین درخت های لور در تم سینتی ( منطقه توریان) قرار دارد و در نزدیکی آن، بقعه ای دیدنی با طرح معماری کهن به نام «زیارت پیر» قرار دارد.

 دریا

به طور کلی 11 گونه خرچنگ از سه خانواده در جزیره قشم وجود دارد. آبهای جزیره قشم از انواع ماهی غنی است. در آبهای جزیره های قشم، هنگام و لارک و هم چنین در تنگه خوران و شرق لافت لاک پشت سبز دیده می شود.

ساحل شنی در شرق کانی و در قسمت جنوب شرقی، مکان دلخواه برای لاک پشت های دریایی است.«دلفین بینی بطری» نیز از عمده پستانداران این منطقه است.

غار خوربس

به فاصله 12 کیلومتری قشم در کنار جاده جنوبی، «غار خربس» بر سینه کوهی مشرف به دریا و دشت میانکاسه قرار دارد.

غار خوربس از غارهای دریایی است که در اثر گرداب و تخلیه ماسه ها، از حفره سنگ ها به وجود آمده است، اما در دوره های پیش از اسلام با افزایش وسعت غار خربس در بخش های تالار میانی و دهلیزهای انشعابی، به احتمال زیاد مردم از آن به عنوان پناهگاه و یا نیایش گاه استفاده می کرده اند.

چاه های تل آب یا طلا

در 76 کیلومتری شهر قشم و در 30 کیلومتری شمال فرودگاه بین المللی قشم، چاه های طلا قرار دارد. در روستای لافت، پیش از همه بادگیرهای منازل روستایی، چشم مشتاقان دیدار از قشم را به خود جلب می کند.

پس از آن به محض ورود به لافت و در جوار قلعه نادری، حلقه های چاه آب متعدد در داخل گودال دامنه کوه به چشم می خورد که حکایت از فناوری ذخیره آب پارسیان جزیره نشین عهد هخامنشی و دوره زرتشتیان دارد. چون فناوری چاه کنی و قنات تا آن جا که مشخص شده، خاص گبریان و زرتشتیان بوده است.

سدهای ساسانی و هخامنشی

در قشم آب شیرین برای انسان، حیوان و گل و گیاه ارزش حیاتی دارد. از روزگاران قدیم با ساخت سد در تنگه ها، راه ها و دره ها، آب های شیرین فصل بارانی را جمع آوری می کردند و به تدریج به مصرف شرب و کشت می رساندند.

سد پی پشت

در نزدیکی روستای "پی پشت" و در 37 کیلومتری شهر قشم و 28 کیلومتری فرودگاه بین المللی قشم در شمال جزیره قرار دارد. تاسیسات تقسیم آب این سد تاریخی از دوره ساسانی در مدخل تنگه، به چشم می خورد.

سد گوران

در 78 کیلومتری شهر قشم و در کنار روستای گوران، در نزدیکی جاده طبل- باسعیدو قرار دارد. تاریخ سنگ بنای اولیه سد به دوران گوران ( گبران یا زرتشتیان) و هخامنشیان برمی گردد.

قلعه پرتغالی های قشم

این قلعه قبل از سلطنت شاه عباس از سوی پرتغالی ها، به عنوان دژ نظامی برای کنترل ترافیک دریایی منطقه هرمز و خلیج فارس ساخته شده است.

به گزارش خبرنگار مهر، درختان سرسبز و سربه فلک کشیده، عطر بهار نارنج و عمارتی زیبا در میان درختان و گلها همه و همه مجموعه باغ هایی رویایی را در شیراز تشکیل می دهند که چشم هر بیننده ای را به خود معطوف می کند.

یکی از باغهایی که در شیراز شهرت ملی و فراملی یافته باغ ارم است. باغ ارم دربلوار ارم واقع شده واز زیباترین باغ های شیراز وایران است که درختان سروناز آن شهرت جهانی دارند.

درحال حاضر باغ گیاه شناسی ودانشکده حقوق دانشگاه شیراز درآن قرار دارند. این باغ توسط محمد قلی خان ایلخانی قشقایی ساخته شده وپسر میرزا حسنعلی خان ملقب به نصیر الملک آن را درسال 1315 ه .ق بدین صورت در آورده است.

باغ دارای عمارتی سه طبقه وزیبا به سبک قاجاریه است که ازنظر معماری ، نقاشی، حجاری ، کاشیکاری وگچبری از شاهکارهای زمان قاجاریه محسوب می شود.

باغ ارم

سروناز باغ ارم از لحاظ زیبایی بی نظیر و چون عروسی طناز، در میان درختان جلوه گری می کند.

در اواخر دوره زندیه سران ایل قشقایی، این باغ را محل استقرار خود قرار داده و جانی خان، ایلخان قشقایی و پسرش محد قلی خان، عمارتی با شکوه را در این باغ پی ریزی کردند.

در زمان ناصرالدین شاه قاجار حاج حسنعلی خان ملغب به نصیرالملک این باغ را خریداری و شروع به ساخت عمرات زیبایی در آن کرد.

پس از فوت نصیرالمک خواهرزاده وی ابوالقاسم نصیرالملک امور باغ را بر عهده گرفت و ساختمان نیمه کاره باغ را به اتمام رساند.

باغ عفیف آباد

باغ عفیف آباد نیزکه نام اصلی آن باغ گلشن است به وسیله میرزا علی محمد خان قوام الملک ساخته شده است.

ساختمان آن به صورت دوطبقه و طبقه زیرین ساختمان موزه نظامی است وطبقه دوم با چشم انداز بسیارزیبا، نمونه ای است ازکاخ های عبرت، این باغ یکی از باغ های تاریخی وزیبای شیراز است که درآخر خیابان عفیف آباد قرار دارد و127 هزارمتر مربع وسعت دارد.

باغ عفیف آباد

درباغ عفیف آباد با سلیقه خاصی درختان سرو، چنار، صنوبر ، گردو ، کاج وبید کاشته اند که زیبایی ویژه ای را به این باغ بخشیده اند.

درون باغ کاخ بسیارزیبایی قراردارد که باکاشیکاریهای زیبا وستونهای سنگی همانند ستونهای تخت جمشید تزیین شده است.

باغ دلگشا

باغ دلگشا نیز حدود 400 متری جنوب آرامگاه سعدی قراردارد که از آب قنات سعدی آبیاری می شود وهمواره این آب در آن جریان دارد.

این باغ اززیباترین تفرجگاه های شیراز است که درآن درختان مرکب ازجمله نارنج زیاد است وهوای همیشه بهاری وغروب زیبای آن زبانزد مردم شیرازاست.

باغ دلگشا

پیشینه تاریخی این باغ به قبل از اسلام برمی گردد. دراین باغ عمارتی زیبا به صورت کلاه فرنگی ساخته شده که بیشتر درفصل تابستان کاربرد دارد.

باغ جهان نما

باغ جهان نما نیز یکی دیگر از باغهای مورد نظر برای ثبت جهانی است که درشرق خیابان قرآن قراردارد. این باغ یکی از باغ های قدیمی شیراز است که درزمان زندیه ساخته شده است.

درحال حاضر این باغ به شکل زیبایی بازسازی شده ودرمعرض دید عموم قرار دارد.

باغ جهان نما

در این باغ نیزعمارتی دوطبقه به شکل کلاه فرنگی قرارداد. گل کاری های این باغ آن را به یکی اززیباترین باغهای شیراز تبدیل کرده است.

نارنجستان قوام

نارنجستان قوام درخیابان لطفعلی خان زند ومحله درب شیخ واقع شده که متعلق به خاندان قوام الملک بوده است.

این ساختمان با استفاده از صنعت آینه کاری، نقاشی ، کاشیکاری، گچ بری ومنبت کاری یکی ازشاهکارهای دوره قاجاریه محسوب می شود.

نارنجستان قوام

حیاط این ساختمان بسیاردلنواز وفرحبخش است. این بنا درگذشته محل تشکیل جلسه های عمومی ونشست های بزرگان واشراف ومحل مراجعات رعیتها بوده است. درنارنجستان قوام درحال حاضر موزه نارنجستان قراردارد. علت نام گذاری آن به نارنجستان نیز این است که درختان نارنج بسیاری درحیاط آن قرار داشته واین باغ نیزازجمله باغهای تاریخی وارزشمند شیراز است که ارزش ثبت جهانی را داراست دردست بررسی وشناسایی قرارگرفته است. 

به گزارش خبرنگار مهر، در متون کهن فارسی و کتیبه بیستون از مازندران با نام های پشتخوارگی در اوستا به پذشخوارگر ذکر شده و بعدها با عنوان تپورستان،تبرستان و مازندران از آن نام برده شده است.

بر اساس بررسیهای باستان شناسی، کرانه بحر خزر از مراکز مهم تمدنی مافبل تاریخ بوده و به حدود دوازده هزار و پانصد سال می رسد. عمده ترین ویزگی فرهنگ مردم مازندران زبان و فولکلر آن است زبان طبری یا مازندرانی، بازمانده زبان ایرانیان قدیم پارسی میانه است.

جغرافیا، جعیت و موقعیت طبیعی     

استان سرسبز و زیبای مازندران با بیش از چهار میلیون و 237 هزار کیلومتر مساحت و بالغ بر سه میلیون نفر جمعیت در حاشیه دریای خزر و همسایگی با استانهای گیلان، گلستان، سمنان و تهران قرار گرفته است.

مازندران تنها استان ساحلی دریای خزر بوده که از طریق سه محور زمینی کندوان، هراز و فیروزکوه با مرکز کشور در ارتباط بوده و علاوه بر گذر راه آهن سراسری سه فرودگاه ساری، نوشهر و رامسر ارتباط هوایی آن را با سایر نقاط کشور برقرار می سازد.

جاده ای بابلسر- رامسر به طول 220 کیلومتر که با فاصله 10 تا 300 متری ساحل دریا می گذرد چشم اندازهای کم نظیری را برای گردشگران فراهم می آورد.

آب و هوای مازندران با توجه به وجود دریا، کوه و جنگل به دو نوع معتدل و مرطوب و کوهستانی تقسیم می شود.

منطقه کوهستانی و مرتفع  در جنوب استان و دامنه سلسله جبال البرز قرار گرفته است. بخش اعظم اراضی میان بند یا در اصطلاح پرتاس که حد فاصل میان ییلاق و قشلاق است را جنگل ها و مراتع تشکیل می دهد.

جنگلهای مازندران حدود یک میلیون هکتار مساحت دارند و مانند نوار سبزی دامنه های شمالی البرز و کرانه دریای مازندران را پوشانده است.

این نوار سبز کوهستانی در برخی نقاط استان در بخش هایی از چالوس، نوشهر و رامسر فوق العاده به دریا نزدیک شده در منطقه خرم آباد و تنکابن کمی به عقب می رود و از محمود آباد و آمل تا قائم شهر رفته رفته فاصله با دریا بیشتر شده و به 30 کیلومتری می رسد.

رامسر

رامسر شهری است ساحلی و سرسبز که از جاذبه های بسیاری برخوردار است. سادات محله و کتالم با داشتن چشمه های آب گرم معدنی معروف است. منطقه جواهرده از نظر تاریخی حائز اهمیت است.

قلعه باستانی مارکوه

در جاده رامسر به تنکابن در جنوب شرقی شهر کتالم بر فراز کوهی منفرد بقایای قلعه باستانی مارکوه، از آثار دوره های اسلامی مشاهده می شود پلکانی که تا پای قلعه می رسد این مکان را در اختیار علاقمندان قرار می دهد تا بتوانند از طبیعت جشم نواز و این اثر تاریخی لذت ببرند.

مجموعه کاخ مرمر

باغ و کاخ مرمر در ضلع جنوبی شهر رامسر در دامنه کوه با مساحتی حدود 600 متر مربع در سال 1316خورشیدی به بهره برداری رسید. این کاخ هم اکنون به عنوان موزه تماشاگه راز پذیرای علاقمندان و پژوهشگران است.

این پارک در کنار رود صفارود و در میان دره و در پایین جاده واقع شده است. برای سهولت استفاده گردشگران پله هایی برای ورود به آن، از جاده تعبیه گردیده است. وجودآب معدنی گازدار و آب و هوای مطبوع به این مکان جلوه خاصی بخشیده است.

 دهستان جواهرده

26  کیلومتری رامسر در دامنه کوه های پر برف سماموس روستای ییلاقی و سنتی جواهرده با چشم اندازی وصف ناپذیر خودنمایی می کند. برخورداری از آب و هوای مطبوع، پوشش گیاهی متنوع،طبیعتی بکر و منحصر به فرد مورد استقبال گردشگران قرار می گیرد.

تنکابن

شهرستان تنکابن در غرب مازندران قرار دارد و دریای خزر تمامی نواحی شمالی آن را فرا گرفته است. این شهر جاذبه های دیدنی بسیار دارد که عبارتند ازقلعه گردن، منطقه ییلاقی سه هزار، آب گرم معدنی فلک ده، پارک جنگلی چالدره است.

چالوس

چالوس در غرب مازندران و در ساحل دریای خزر قرار دارد و دارای سابقه تاریخی فراوانی است و یکی از شهرهای مهم از نظر جذب گردشگر است.

کلاردشت

شهر کلاردشت در 48 کیلومتری جنوب غربی چالوس قرار دارد. کلاردشت دشتی است در میان دره ای باز و گسترده که ییلاقات و آبادیهای فراوانی را در بر گرفته است.

حسن کیف مرکز کلاردشت است. دره ای زیبادر زیر قله علم کوه با رودخانه ای پرآب و ویلاهای متعدد از محل های مهم و جاذبه های توریستی ویژه منطقه است.

نمک آبرود

شهرک توریستی نمک آبرود در کیلومتر 12چالوس به تنکابن و در غرب شهر چالوس قرار دارد و از نظر مناظر طبیعی مانند دریا و سواحل بسیار زیبا و مناسب چلگه،شالیزارهای سرسبز و کوه های پوشیده از گیاهان متنوع و هماهنگی این عوامل با یکدیگر و از طرفی دیگر برخورداری از امکاناتی نظیر تله کابین،هتل پنج ستاره،دریاچه،ویلاها،دوچرخه سواری و فضاهای پارک مانند با امکانات رفاهی در ایران بی نظیر است

پارک جنگلی سی سنگان

پارک سی سنگان با قدمتی قدیمی در30 کیلومتری شرق نوشهر در مجاورت دریا و جاده ارتباطی نوشهر به نور قرار دارد و یکی از زیباترین پارکهای شمالی کشور محسوب می شود.

ساحل زیبای دریا، تنوع پوشش گیاهی، وجود امکانات رفاهی مانند پارک بازی، سرویس بهداشتی، آلاجیق زیبا برای اقامت رستوران و جاده جنگلی این پارک را به مرکز مهم جذب مسافر در شمال کشور تبدیل کرده است.

دیو چشمه

دیو چشمه در مسیر کجور واقع شده که به علت آب بسیار فراوان و گوارایی آن به این نام معروف است.این چشمه زیبا که در میان فضایی مشجر خودنمایی می کند از ظرفیت جذب گردشگر برخوردار است
         
نور

وسعت شهرستان نور از ساحل دریا تا ارتفاعات البرز میانی،وجود تنوع آب و هوایی،رودخانه هاو آبشارهای طبیعی همراه با آثار تاریخی و باستانی این شهرستان را نسبت به دیگر شهرستان های استان متمایز کرده است.

خانه نیما

در روستای ییلاقی و کوهستانی یوش از دهستان اوزرود شهرستان نور خانه نیما شاعر بلند آوازه شعر فارسی قرار دارد که توسط جدش بیش از 200سال پیش باگج بری و پنجره های زیبای ارسی ساخته شده ست.خانه نیما آرامگاه وی نیز است.

آب معدنی لاویج

آب معدنی لاویج در 25 کیلومتری جنوب چمستان در روستای ییلاقی لاویج در میان دره های جنگلی البرز قرار دارد خواص بالای درمانی دردهای استخوان، مفاصل، بیماریهای پوستی آب معدنی لاویج باعث شده که در تمام فصول سال مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی باشد.

آمل

شهرستان آمل در بخش جاده توریستی بیشترین دیدنی ها را از نظر طبیعی و تاریخی در خود جای داده و در بین شهر های استان مقام اول را از نظر جاذبه های فرهنگی ،تاریخی و طبیعی است.

قله دماوند

10 کیلومتری شمال شرقی تهران و 75 کیلومتری جنوب غربی شهر آمل در البرز مرکزی و بخش لاریجان یکی از منحصر به فردترین جاذبه های طبیعی ایران قرار دارد که جاده توریستی هراز که تهران را به مازندران متصل می کند از نزدیکی آن می گذرد.

دره و دریاچه سد لار

30 کیلومتری شمال شرقی تهران و 100 کیلمتری شهر آمل در بخش لاریجان،بزرگترین سد خاکی خاورمیانه بر روی رود هراز قرار دارد که به سد لار معروف است.

قله ها و ارتفاعات مختلف چشمه سارها، آبشار، رود های متعدد با آب گوارا،دریاچه ها گونه های کم نظیر ماهی قزلالا،گیاهان دارویی و انواع حیوانات وحشی آب و هوای بسیار مطبوع بخصوص در فصل تابستان پذیرای گردشگران و علاقمندان به بخش طبیعت گردی قرار گرفته است.

بابل

بابل یکی از شهرهای مهم مرکز استان مازندران است که دارای سابقه تاریخی سکونت و تمدن است. موقعیت ویژه جغرافیایی همراه با شرایط طبیعی مناسب وجود یادمان های تاریخی فراوان زمینه ساز اجرای طرح های گوناگون توریستی است.

کاخ سلطنتی

اثر تاریخی کاخ سلطنتی متعلق به قرن چهاردهم هجری شمسی است و در داخل باغ وسیع و زیبایی در حاشیه جنوبی و در داخل شهر بابل قرار دارد.

کیجا تکیه

بنای  سقانفارکیجاتکیه در داخل شهر بابل ودر مجاورت کمربندی غربی شهر واقع شده و درعصرسلطنت شاهان قاجار یه بنا گردیده است. در این شهرستان سقاتالارهای متعددی وجود دارد که نقاشیهای بسیار زیبا روی ان حک شده است که مربوط به قرنهای گذشته است.

بابلسر

بابلسر از جمله شهرستانهای زیبا و توریستی استان است که تماما در منطقه جلگه ای و در کنار ساحل واقع شده است. رودخانه بابلرود از وسط این شهر می گذرد و شهر را به دو قسمت تقسیم کرده است دو پل زیبا که یکی از آنها توسط آلمانی ها و دیگری توسط متخصصان ایرانی احداث گردیده زیبایی منحصر به فردی برای شهر ایجاد کرده است.

از دیگر جاذبه های این شهر منطقه زیبای میرود است وجود شهرک های دریاکنار،خزرشهر شمالی و جنوبی و دریاسر،شهر بابلسر را به عنوان یک منطقه توریستی تبدیل کرده است.

قائم شهر

این شهرستان از شمال به بابلسر، شمال شرق به ساری و جویبار، غرب به بابل و جنوب به سوادکوه محدود است.

چشمه هزارون

چشمه هزارون در روستای واسکس قائمشهر و در مجاورت امامزاده زکریا خودنمائی می کند آب این چشمه به لحاظ وجود مواد معدنی برای درمان بیماری های پوستی و امراض استخوانی مفید است و بنا به اعتقاد بومیان آب آن شفا دهنده است.

پارک جنگلی تلار و دریاچه

این پارک در حدود هفت کیلومتر با مرکز شهر فاصله داشته و در انتهای مسیر موسوم به جاده نظامی قرار دارد. پارک جنگلی تلار با وسعت فراوان، درخت قدیمی و آرامش دل انگیز پذیرای گردشگران است.

سوادکوه
مورخان اسلامی سوادکوه را قسمتی از کوهستان بزرگ قارن و شاهان محلی آن را ملوک الجبال می نامیدند این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و شیرگاه و چهار شهر پل سفید، زیرآب، شیرگاه و آلاشت و 6 دهستان و 250روستای فصلی و دائمی است که پوشش جنگلی دارد.

پل ورسک

این پل در منطقه عباس آباد سوادکوه روی دره ورسک به ارتفاع 110متر از کف دره بنا شده و دارای یک دهانه قدیمی به طول 66متر است این پل توسط مهندسین آلمانی در سال 1315 ساخته شده است.

پارک جنگلی جوارم

محوطه زیبا و پهناور جوارم در 38 کیلومتری قائم شهر به تهران و هشت کیلومتری زیر آب در جانب شرقی جاده سوادکوه و رودخانه تلار قرار دارد فضای بسیار زیبای آن با ده ها جاذبه طبیعی و جاده و راه آهن سراسری فضای مناسبی را جهت بیتوته گردشگران به ویژه در فصل تابستان فراهم می آورد.

آلاشت

آلاشت در غرب زیر آب و ارتفاعات نیمه جنگلی البرز مرکزی قرار دارد که دارای بافت طبیعی و سنتی و آب و هوای مطبوع است خانه های ساخته شده با خشت خام،سقفهای زیبای پوشیده شده با تخته پالت،کوچه پس کوچه های باریک با شیب فراوان و نامگذاری و تقسیم بندی هر گوشه آن با نامهای خاص از دیگر جذابیت های آلاشت است.

ساری

ساری مرکز استان مازندران واز جمله شهرهای طبرستان ومرکز فرمانروایی اسپهبدان بوده است.این شهر در زمان سلوکیه به سیرنکس درزمان ساسانی سارویه ودر ادوار اسلامی سارویه و ساری تغییر نام داداین شهرستان دارای پمج بخش چهار دانگه، دودانگه، مرکزی،کلیجان،رستاق است.

برج رسکت در دهستان فریم دودانگه ساری قرار دارد واز بناهای قرن پنجم هجری محسوب می شو.

بنای برج مدور دارای تزئینات آجری است ودر بالای بدنه،کتیبه ای با خط گلزار گچبری شده ودر نهایت شلجمی شکل بر فراز ان ساخته شده است.

مجموعه  تاریخی فرح آباد
مجموعه تاریخی فرح اباد در وسعتی حدود30الی40هکتار در فاصله 28 کیلومتری شهر ساری قرار داردنام این شهر درنوشته های تاریخی قصبه طاهان امده است وشاه عباس اول با احداث پل،قصر،حمام ومسجدومدرسه آنرا گسترش داده ونام فرح آباد را بر آن نهاد.

خانه کلبادی

عمارت منوچهر خان کلبادی واقع در محله اب انبار نو ساری واقع شده که حدود130 سال قبل و به دستور سردار جلیل امرای ارتش وقت ساخته شدکه اکنون به موزه تبدیل شد.

سد سلیمان تنگه

سد سلیمان تنگه در45 کیلومتری جنوب غربی ساری در منطقه کوهستانی واقع شده است این مجموعه بوسیله بخش خصوصی امکانات تفریحی مناسبی برای اقامت و گردش روی آب ایجاد شده است که با توجه به عظمت سد، زیبایی دریاچه و فضای دلپذیر اطرا ف آن یکی اززیباترین چشم اندازهای مازندران محسوب می شود.

پناهگاه حیات وحش دشت ناز

این محوطه زیبا با55 هکتار مساحت در 35 کیلومتری شمال شرقی ساری قرار دارد. فضای جنگل جلگه جلگه ای،دشت ناز برای علاقمندان به طبیعت و حیات وحش بسیار جذاب و دیدنی است.

نکا

شهرستان نکا از شمال شرق به شبه جزیره میانکاله، شرق به یهشهر و جنوب به ساری محدود است. نکا در گذشته به نکاح یا نیکا ( به معنای آبادی یا سرزمینی است که در آن خیزران می روید) می نامیدند.

آب معدنی قرمرض

15 کیلومتری جنوب شرق نکا، در جاده معروف به قرمرض قرار دارد.

دریاچه استخر پشت

دریاچه استخر پشت در25 کیلومتری جنوب شهرستان نکا قرار دارد. این دریاچه به صورت گودال بزرگی است که با مزارع، مراتع و نیزار احاطه شده است. جاده دسترسی به آن بسیار زیبا و در امتداد خود از روستاها و فضاهای جنگلی بکری عبور کرده و سرانجام به جاده ساری کیاسر متصل می شود.

بهشهر

شهرستان بهشهر در شرق مازندران قرار دارد و از شمال به دریای خزر،جنوب به سلسله جبال البرز و استان سمنان،شرق به استان گلستان و از مغرب به شهرستان نکا منتهی می شود.

این شهرستان از سه شهر بهشهر، رستمکلا و خلیل شهر تشکیل شده که با توجه به یافته های باستان شناسی غارهای علی تپه و هوتو و کمربند، بهشهر مهد فرهنگ های اولیه انسانی در مازندران و یکی از مهمترین بخش های باستان شناسی کشور محسوب می شود.

این شهر در طول تاریخ به نام های کبود جامه، پنچاه هراز، کلباد و خرگوران معروف بوده است.

بقعه و گورستان تاریخی سفید چاه

روستای سفیدچاه در جنوب بهشهر و در بخش یانه سر شهرستان بهشهر  قرار دارد. در مرکز این روستای قدیمی بزرگ ترین آرامگاه اسلامی مازندران با قدمتی بالغ بر 700 سال وجود دارد که بقعه متبرکه امامزادگان منصور، ابراهیم و رحمان(ع) در میان گورستان دیده می شود.

عمارت باغ شاه

این باغ در مرکز شهر بهشهر قرار دارد. عمارت اولیه مربوط به شاه عباس وبعدها به مرور زمان تخریب شد و در اوایل دوران پهلوی بنای دیگری شبیه به عمارت اولیه ساخته شد.

مجموعه عباس آباد

عباس آباد در فاصله 9 کیلومتری جنوب شرقی بهشهر واقع شده است.

این مجموعه تاریخی و فرهنگی که شامل کوشک داخل آب بندان، جمام، برج آجری، محوطه گلباغ، جاده سنگفرش است در شمار آثار منحصر به فرد مازندران و ایران و مهمترین منطقه گردشگری استان است.

باغ صفی آباد

کاخ صفی آباد در جنوب غربی شهربهشهر و در بالای ارتفاعات منتهی به دشت قرار داردو این باغ در سال 1026 هجری قمری به فرمان شاه عباس اول ساخته شد و در زمان شاه صفی و شاه عباس دوم توسعه یافت.

شبه جزیره میانکاله

12 کیلومتری شمال شرق بهشهر شبه جزیره ای بسیار زیبا قرار دارد که در فهرست اماکن زیست محیطی جهان ثبت شده و از زیباترین تالابهای جهان است و هر ساله میزبان صدها هزار پرنده مهاجر مانند فلامینگو، قو و غازهای فاستری پیشانی سفید، قره غاز، انواع اردکها و مرکوس کاکلی است.

ساحل آرام گلوگاه

13 کیلومتری شرق بهشهر در منتهی الیه شرق مازندران و چهار کیلومتری شمال شهر کوچک گلوگاه ساحلی زیبا قرار دارد که به لحاظ آرامش دائمی آب و عمق اندک برای شنا و اسکی روی آب مورود استفاده قرار می گیرد و یکی از بهترین نقاط برای گذران اوقات فراغت است.

توسکا چشمه

23 کیلومتری جنوب شهر گلوگاه مجتمع تفریحی توریستی توسکا چشمه واقع شده که به خاطر آب فراوان،آب وهوای معتدل تابستانی واراضی زیبای جنگلی همواره مورد توجه گردشگران قرار دارد.

-------------------

گردآوری: حسین قربانی میانرودی

به گزارش خبرنگار مهر، این استان 14 هزار و 711 کیلومتر مربع وسعت دارد، رشته کوههای البرز همانند دیواری در غرب و جنوب آن کشیده شده است به همین دلیل آب و هوای گیلان، معتدل و در اکثر نقاط دارای رطوبت بالایی است.

گیلان مرطوبترین ناحیه کشور است و سالانه بیش از دو هزارمیلیمتر باران دارد، بخش وسیع گیلان جلگه ای و بقیه کوهستانی است، بیش از 40 رودخانه در استان جاریست که مهمترین آنها سفیدرود است.

گیلان منطقه ای کشاورزی است که مهمترین محصولات این استان شامل برنج، چای، زیتون، مرکبات، ابریشم، شیر، گوشت، مرغ، ماهی، خاویار، مربا و انواع شیرینی و کلوچه است.

به هر حال جنگلهای زیبا و ییلاقهای مصفای کوهستانهای غرب و شرق گیلان، سواحل زیبای دریای خزر و تالاب بین المللی انزلی که از ویژگی های منحصر به فرد استان است و دهها مرکز تاریخی، مذهبی، تفریحی، شاهد انبوهی از جمعیت بازدیدکننده در تمام فصول سالند.

دریای خزر مهمترین جاذبه استانهای شمالی به ویژه گیلان است

دریای خزر مهمترین جاذبه استانهای شمالی به ویژه گیلان است، دریایی که به واسطه نجیب بودن و دوری جستن از سایر آبهای آزاد دنیا دچار کم لطفی شده و لقب دریاچه را به خود اختصاص داده است.

دریایی بسیار زیبا که انسان را در همان دیدار اول شیفته خود می کند و ساعتها می توان به حرفهایش گوش داد و با آن سخن گفت، دریایی که هر وقت بخواهی به افق آن نظر بیفکنی تنها چیزی که می بینی مروارید اشکهای چشمانت است که از داشتن همچون نعمتی بی اختیار بر بی کرانی آن بوسه می زند.

فومن از شهرستانهای زیبا و دیدنی گیلان است که به واسطه طبیعت بکر و دیدنی آن و همچنین به واسطه آثار تاریخی همچون قلعه رودخان از اهمیت فراوان در بحث گردشگری برخوردار است.

بنای عظیم قلعه رودخان مربوط به دوران سلجوقیان است که در 25 کیلومتری جنوب فومن قرار دارد، این قلعه با وسعت بیش از 25 هکتار و تعداد 42 برج و بارو به طول هزار و 550 متر در زمره یکی از قلاع عجیب و نادر ایران به شمار می رود.

هیبت ظاهری، تنوع حجمی و نزدیکی برجها به یکدیگر، موقعیت مکانی مناسب و بهره گیری از شیوههای مختلف معماری در احداث آن بر معماری خارق العاده و عجیب آن دوران گواه است.

شهرستان لاهیجان در ناحیه شرقی گیلان واقع شده و از شمال به دریای خزر، از جنوب به شهرستان رودبار، از شرق به شهرستانهای لنگـرود و رودسر و از غرب به شهرستانهای آستانه اشرفیه و رشت محدود می ‌شود.

لاهیجان از زیباترین شهرهای ایران است

لاهیجان از زیباترین شهرهای گیلان بلکه ایران است، موقعیت جغرافیایی این شهر در ناحیه پایکوهی که تپه‌ ماهورهای آن را بوته ‌های همیشه ‌سبز چای، در ردیف‌ کاری‌ های منظم هندسی پوشانده، همراه با معماری زیبا و خانه ‌های ویلایی با سقف ‌های سفالی و رنگ‌ آمیزی سفید، جلوه زیبایی به سیمای شهر بخشیده است.

شهر تاریخی ماسوله با قدمتی بیش از یک هزار سال در فاصله حدود 35 کیلومتری فومن و 60 کیلومتری رشت قرار دارد، ماسوله با برخورداری از طبیعتی دل انگیز و معماری منحصر به فرد خود، همراه با آداب و رسوم و سنتها و صنایع دستی، همواره میعادگاه گردشگران داخلی و خارجی بوده و یکی از زیباترین شهرهای ایران به حساب می آید.

آستانه اشرفیه از دیگر شهرهای گیلان است که به واسطه وجود آثاری همچون مقبره آقا سید جلال الدین اشرف برادر امام رضا (ع)، آرامگاه استاد دکتر معین، پل سفید، پارک جنگلی و تالاب بندر کیاشهر از اهمیت ویژه ای در بخش گردشگری این استان برخوردار است.

آستارا شهری زیبا در ساحل غربی دریای خزر و در شمالی ‌ترین نقطه گیلان و آخرین نقطه مرزی ایران و جمهوری آذربایجان است.

آستارا از شرق به دریای خزر، از شمال به آستارای جمهوری آذربایجان، از غرب به شهرستان اردبیل و از جنوب به هشتپر محدود است.

درباره وجه تسمیه منطقه روایات چندی نیز وجود دارد از جمله اینکه نام منطقه ‌ای که این شهر در آن ساخته شده در آغاز آهسته ‌رو بوده زیرا کاروانان و مسافران زمانی که به این منطقه مردابی - ساحلی می ‌رسیدند ناچار به حرکت آهسته ‌تر می‌ شدند.

بندر انزلی از شهرستانهای بزرگ و دیدنی گیلان است، این شهر در 40 کیلومتری شمال رشت قرار گرفته است. از مناطق دیدنی این شهر می توان از تالاب بین المللی بندر انزلی نام برد که به واسطه وجود گونه های جانوری مختلف اهمیت بسیار زیادی یافته است.

شهرستان تالش با مساحت دو هزار و ۳۷۳ کیلومتر مربع در شمال غرب گیلان واقع شده است، این شهرستان از غرب به استان اردبیل، از شمال به آستارا و از جنوب به رضوانشهر و ماسال و از شرق به دریای خزر و انزلی محدود شده است.

رودبار با پیشینه تاریخی و دیرینگی فرهنگی

رودبار از شهرستانهای جنوبی گیلان است که با ویژگی ‌های متمایز از سایر نقاط گیلان و جود مناظر بسیار زیبا در ارتفاعات پوشیده از درختان همیشه سبز زیتون، آبهای معدنی گوارا و نیز پیشینه تاریخی و دیرینگی فرهنگی منطقه، این شهرستان را به یکی از ظرفیتهای مهم گردشگری تبدیل کرده است.

شهرستان رشت مرکز گیلان و مهمترین شهر این استان است، طبق مدارک به دست آمده، قدمت این شهر به چندین قرن پیش باز می گردد.

قدیمی ترین سندی که از موجودیت رشت به دست آمده در کتاب حدود العالم است که به سال ۳۷۲ هجری قمری نگارش یافته است، حمدالله مستوفی نیز در قرن هشتم هجری قمری از این شهر نام برده است، نام قدیمی رشت، دارالمرز یا دارالامان بوده که قبل از این دو، به آن بیه می گفته اند.

سیاهکل شهرستان سرسبزی است خفته در پای قله سرکش درفک، که جنگلی انبوه همچون نگین انگشتری آن را دربرگرفته است، این منطقه با تاریخ پرفراز و نشیبش، با تحولات فراوانی روبه‌ رو شده و هم‌ اینک در جوار منطقه ‌ای به نام " برفجان " رشد و گسترش یافته است.

شهرستان سیاهکل در ناحیه شرقی گیلان واقع شده و از شمال و شمال ‌شرقی به لاهیجان، از شرق به لنگرود، از جنوب ‌شرقی به املش و رودسر، از جنوب به مازندران، از جنوب‌غربی به رودبار و از غرب به رشت محدود و همچنین قسمتی از رشته‌ کوه البرز، ناحیه بزرگی از جنوب این منطقه را شامل می‌ شود.

مهمترین رودخانه‌های جاری در این شهرستان " شیمرود " و " خرارود " است، این منطقه دارای دو ناحیه عمده جغرافیایی جلگه ‌ای و کوهستانی است، آب و هوای ناحیه جلگه ‌ای، مرطوب و کوهستانی، نیمه ‌مرطوب است، میزان بارندگی در شهرستان سیاهکل هزار تا هزار و 400 میلیمتر است.

جنگلی انبوه همچون نگین انگشتری سیاهکل را دربرگرفته است

دستبافتهای پشمی و تولید سفال از صنایع دستی شهرستان سیاهکل است و عمده محصولات این ناحیه شامل برنج، جو، توتون، چای، فندق، سیب ‌زمینی، گردو و مواد لبنی است،همچنین مهمترین قسمت این شهرستان" دیلمان " بوده که دارای پیشینه تاریخی و مهمترین روستای آن " اسپیلی " است.

از دیگرجاذبه ‌های طبیعی، تاریخی و مذهبی سیاهکل شامل مجتمع فرهنگی ـ تفریحی استخر سیاهکل، استخر سید وارستان، آبشار لونک، قلعه دزدک، قلعه دیماسرا، حمام شاه عباسی دیلمان متعلق به دوره قاجاریه، قلعه گرماور، قله درفک در دیلمان با غارهای یخی و آهکی است.

تی‌ تی کاروانسرا، کاروانسرای سرداب، قلعه کوتی، سردخانه میربلوک شهر دیلمان، بازار هفتگی سیاهکل، منزل خانم عضدی، تونل سوچپر، بشکاته سنگ، بقعه شاه شهیدان، عروس ‌تله، استخر اشکجان پلو، تالاب ازبرم، شیرقلعه فیروزکوه، پل مالده به پاشاکی، چنار داربن، آبشار باباولی، ماهی مشو، غار اسپهبدان، کافر قلعه عین شیخ و گرد کول از دیگر جاذبه های گردشگری سیاهکل است.

چشمه‌ های آب معدنی لاریخانی، خاص‌ خالی، گوتیه‌ بون، کلاه ‌فرنگی و ناظم‌ الدیوان همینطور چشم‌ اندازهای همچون آغوزی، آبی ‌نام، ماکلاش، زرده‌ کندی و سیدسرا، گاودیلان، اسپیلی، دیلمان و غیره چشم هر گردشگری را متحیر می کند.

به هر حال طبیعت بی نظیر گیلان میعادگاه گردش و تفرج است، این سرمایه ملی را نباید با زباله نابود کرد چرا که هر منطقه گردشگری به تعداد جمعیت ایران مالک دارد.

به گزارش خبرنگار مهر، بهشت گمشده یا تنگ بستانک از جاذبه های شگفت انگیز طبیعی فارس است که در منطقه کامفیروز در فاصله 120 کیلومتری شمال غربی شیراز قرار دارد.

بهشت گمشده در منطقه ای به وسعت 20 هزار هکتار واقع شده و ارتفاع آن از سطح دریا یک هزار و 740 متر است.

این منطقه در حوزه آبخیز سد درودزن واقع شده و سالیانه 33 میلیون مر مکعب آب از آن می گذرد.

این دره سرسبز از کوه های نسبتا مرتفعی در مرز انتهای دهستانهای کامفیروز و بیضاء(شهرستانهای مرودشت و سپیدان) به طرف دشت کامفیروز کشیده شده است.

بهشت گمشده

پوشش گیاهی مناسب، آبشارهای کم ارتفاع طبیعی و آب فراوانی که از مظهر چشمه ها از کوه در مسیر دره به طرف پائین سرازیر می شود موجب شده که این منطقه از زیبایی شگفت انگیزی برخوردار باشد.

پوشش گیاهی این منطقه شامل بنه، پسته کوهی، بادام، بخورک، کیالک، انجیر، چنار، به، گردو است.

گونه های جانوری این منطقه نیز شامل قوچ، میش، بز وحشی، خرس، سمور، کلاغ و گونه هایی از پرندگان شکاری است.

زیبایی های خاص و خارق العاده ای که ناشی از طبیعت است این منطقه را به واقع به قطعه ای از بهشت بر روی زمین تبدیل کرده است. درختان سربه فلک کشیده، چشمه های جاری و آب فراوان به واقع زیبایی شگفت انگیزی را در این پهنه ایجاد کرده که هر بیننده ای را به تماشا و لذت از این همه زیبایی وا می دارد.

قدیمی‌ترین درختان ایران در روستای دشتک

در همین حوالی روستایی به نام دشتک نیز وجود دارد که جاذبه های آن هر مسافری را به خود جلب می کند.

این روستا در تنگه کوه دشتک در شمال منطقه درودزن قراردارد و دارای آب وهوای معتدل در بهار و تابستان و هوای سرد در پاییز و زمستان است.

روستای یاد شده یکی از قدیمی‌ترینروستاهای استان فارس است کهبقایایی از دوران هخامنشیان نیز در آن یافت شده و شکل‌گیریاین روستا براساس یافته‌هایتاریخی به قرن هفتم هجری قمری برمی گردد.

مردم این روستا به زبان فارسی و لهجه دشتکی صحبت می‌کنند و براساس سرشماری‌های انجام شده این روستا افزون بر ‪دو هزار و 300 نفر جمعیت دارد.

روستای دشتک ‌در منطقه‌ای کوهستانی قرار دارد و بافت کالبدی آن به تبعیت از منطقه کوهستانی دارای شیب و به صورت پلکانی‌است ازاین رومی‌تواند مورد توجه گردشگران قرار گیرد.

خانه‌های قدیمی این روستاازخشت و گل ساخته شده و با چینش پلکانی جلوه‌ای زیبا به این روستا داده است. روستای دشتک همچنین دارای اقلیم معتدل، پوشش جنگلی، باغ‌هایوسیع، چشمه ساران فراوان، آبشارهای زیبا و مناظر طبیعی دلنواز است.

درخت کهنسال چناراین روستاکه‌هسته اولیه شکل‌گیری این روستاست پیشینه‌ای چهار هزار ساله دارد و یکی از قدیمی‌ترین درختان ایران به شمارمی‌آید.

راه پله قدیمی این روستا که‪ یک هزار و 200 پله دارد نیز از دیگر موارد دیدنی در این روستاست ، این راه پله که " کتل " نام دارد ارتباط روستا بامناطق پایین دست را برقرارمی‌کند.

درروستای دشتک همچنین شش‌آسیاب قدیمی وجود دارد که در گذشته مورد استفاده مردم قرارمی‌گرفته و نشانگر بافت تاریخی این روستاست.

چشمه‌های معدنی خنار، نهروم، مرشدی، آبگری، ده گاه،دره وآبگرمی که آبهای معدنی و شفا بخش دارد از دیگر دیدنیهای این روستاست.

همچنین در این روستا چشمه‌هایسی چاه ، باباجمال ، آب چغور ، بیدچنگ ، پای بیدی ، دم تنگ ، بیدک ، عابدو ، گردوک ، تدک ، باغک ، سیبکی وچشمه گل به عنوان بخشی از جاذبه‌های طبیعی خودنمایی می‌کند.

روستای دشتک

گیوه بافی، گلیم بافی و قالی بافی نیز از جمله صنایع دستی در این روستا است که مورد توجه گردشگران قرار دارد.

موسیقی محلی مردم‌این روستا که مورد توجه گردشگران است نیز با نی نواخته می شود و نغمه‌های محلی و شوشتری، در بین این مردم رواج دارد.

این روستا در فاصله ‪۸۰‬کیلومتری شمال شیراز قرار دارد و از طریق شهرستان مرودشت و بخش کامفیروز دسترسی به آن امکان پذیر است.

روستای دشتک به عنوان پایلوت روستای هدف گردشگری انتخاب شده است.

به گزارش خبرنگار مهر، استان کرمانشاه به لحاظ داشتن نقاط دیدنی و تاریخی بسیار، هرساله پذیرایی مهمانان بسیاری از کشور و حتی دیگر کشورهاست.

خانه خواجه باروخ که یکی از خانه های تاریخی شهر کرمانشاه است در محله قدیمی فیض آباد کرمانشاه واقع شده و دارای ویژگی های درون گرای ایرانی است این خانه امروزه به خانه "رنده کش" که آخرین مالک آن بوده است، معروف تر است.

معبد آناهیتا در مرکز شهر کنگاور قرار دارد و این بنا بر روی تپه ای طبیعی ساخته شده است این بنا بر پشته ای از صخره قرار گرفته که دارای 202 متر طول و210 متر عرض است و ضخامت دیوار محیطی آن 5.18 متر می رسد.

این اثر تاریخی در 27 کیلومتری شمال شرقی شهر کرمانشاه واقع شده است از آثار اصلی تاریخی بیستون می توان به بنای بیستون، سراب بیستون، پل خسرو، غار بیستون، نیایشگاه مادی بیستون، پل بیستون، اشاره کرد کتیبه بیستون هشتمین اثر ایرانی بعد از تخت جمشید، تخت سلیمان، چغازنبیل، نقش جهان پاسارگاد وبم است.

کاخ خسرو این کاخ دارای ورودی با جهت شرقی و غربی است که با استفاده از مصالح لاشه سنگ، آجر و گچ روی صفحه به ارتفاع تقریبا 8 متر ساخته شده است طول این کاخ 284 و عرض آن 98 متر است جغرافیا نویسان این بنا را جزو عجایب دنیا دانسته اند زیرا بعد از 1500 سال طاق سنگی آن هنوز تخریب نشده است. 

مسجد عمادالدوله که مربوط به دوره قاجاریه است. ساختمان نخستین مسجد در سال 1285 هجری قمری توسط امامقلی میرزا عمادالدوله ساخته شده است این بنا به صورت چهار ایوانی بنا شده و دارای سردر، صحن، ایوان، شبستان ستون دار و حجره های زیاد است. 

بقعه مالک سنقر این آرامگاه برجی شکل، هشت ضلعی ودارای گنبدی آجری است که هر ضلع آن سه ونیم متر طول دارد در هر یک از اضلاع این آرامگاه طاق نمایی با توسو جناغی قرار دارد و داخل این طاق نما تزئینات آجرکاری دیده می شود لچکی طاق نماها نیز با کاشی های فیروزه ای رنگ تزئین شده است. 

شهر نودشه در 23 کیلومتری شمال غرب شهرستان پاوه قرار دارد با جمعیتی در حدود 5000 نفر این شهر زیبا محصور بین کوه های درین در شمال با ارتفاع 2750 متر، کوه کماجر و شخله و چناره در جنوب با ارتفاع میانگین 1800 تا 1900 متر و کوه شمشی با ارتفاع تقریبی 2000 تا 2100 متر در غرب و منتج به دره با صفای نودشه منتهی به رود سیروان در شرق نودشه در مسیر سلسله جبال زیبای زاگرس شمالی قرار گرفته است. 

طاق بستان مجموعه ای از سنگ نگاره ها وسنگ نوشته های دوره ساسانی است که در شمال غربی شهر کرمانشاه قرار گرفته است، این مجموعه در قرن سوم میلادی ساخته شده و از ارزش هنری و تاریخی بسیاری برخوردار است. وجود چشمه و کوه در این مکان آن را به گردشگاهی روح افزا تبدیل نموده که از قدیم الایام تاکنون مورد توجه بوده است این مجموعه در زبان کردی "طاق وسان" است که "سان" به معنی سنگ و طاق بستان معنی طاق سنگی می دهد. 

به گزارش خبرنگار مهر، قله "درفک" در ارتفاع دو هزار و 733 متری البرز غربی در گیلان قرار دارد، این آتشفشان خاموش از دیرباز در اذهان کوهنوردان طنین انداز بوده، کوهی زیبا چشم انداز و یکی از نعمتهای بی نظیر خداوند است.

شهرستان سیاهکل با تاریخ پرفراز و نشیبش با تحولات فراوانی روبه ‌رو بوده و هم اکنون در جوار منطقه ‌ای به نام " برفجان " رشد و گسترش یافته است.

این شهرستان در ناحیه شرقی گیلان واقع شده است، از شمال و شمال ‌شرقی به لاهیجان، از شرق به لنگرود، از جنوب ‌شرقی به املش و رودسر، از جنوب به مازندران، از جنوب ‌غربی به رودبار و از غرب به رشت محدود می ‌شود.

" شیمرود " و " خرارود " در دل سیاهکل جاری هستند

همچنین قسمتی از رشته ‌کوه البرز، ناحیه بزرگی از جنوب این منطقه را شامل می شود، مهمترین رودخانه ‌های جاری در آن " شیمرود " و " خرارود " است.

این منطقه دارای دو ناحیه عمده جغرافیایی جلگه ‌ای و کوهستانی است، آب و هوای ناحیه جلگه‌ ای، مرطوب و کوهستانی، نیمه ‌مرطوب است، میزان بارندگی در شهرستان سیاهکل هزار تا هزار و 400 میلیمتر است.

دستبافتهای پشمی و تولید سفال از صنایع دستی مردمان این شهرستان است و مهمترین محصولات این ناحیه شامل برنج، جو، توتون، چای، فندق، سیب ‌زمینی، گردو و مواد لبنی است.

عمده قسمت این شهرستان که دارای پیشینه تاریخی است "دیلمان" و مهمترین روستای آن "اسپیلی" است، دیلمان در گذشته وسعت بسیاری داشته و از یک ‌طرف به مازندران و از طرف دیگر به قزوین محدود و در قرون چهارم و پنجم هجری ‌قمری مقر حکومت دیلمیان بوده است.

پس از انقراض خاندان آل ‌بویه و تعرض سرداران محلی، این سرزمین وسیع کم ‌کم کوچک تا امروز که یکی از بخشهای گیلان به ‌شمار می ‌آید.

دیلمان دارای  پیشینه تاریخی غنی است

سیاهکل به جهت پیشینه پررمزوراز تاریخی ‌اش از آثار دیدنی و تاریخی بسیاری برخوردار است، قومیت اهالی شهرستان سیاهکل گیلک است و به زبان گیلکی با لهجه بیه‌ پیش (شرق گیلان) و گویش دیلمی سخن می ‌گویند، مذهب رایج این شهرستان، شیعه اثنی ‌عشری است.

جاذبه ‌های طبیعی، تاریخی و مذهبی سیاهکل شامل مجتمع فرهنگی ـ تفریحی استخر سیاهکل، استخر سید وارستان، آبشار لونک، قلعه دزدک، قلعه دیماسرا، حمام شاه عباسی دیلمان، بقعه آقا سید محمد و آقا سید سلطان، مکانی در روستای کلامسر معروف به وجود دستخط امام زین ‌العابدین (ع) است.

" قله درفک " با غارهای یخی و آهکی مسافران را بسوی خود فرا می خواند

قلعه گرماور، بقعه آقا سید محمود و آقا سید محمد، قله درفک در دیلمان با غارهای یخی و آهکی، تی ‌تی کاروانسرا، کاروانسرای سرداب، قلعه کوتی، بقعه آقا سید اسماعیل و آقا سید ابراهیم، بقعه پیله همشیرخانم و کوچه همشیرخانم، بقعه ابونصاربن موسی‌ بن جعفر(ع )، بقعه آقا سید مصطفی، بقعه آقا سیدابراهیم و آقا سید اسماعیل، بقعه آقا سید قاسم، سردخانه میربلوک شهر دیلمان، بازار هفتگی سیاهکل، منزل خانم عضدی، تونل سوچپراز دیگر جاذبه های گردشگری این شهرستان است.

همچنین بشکاته سنگ، بقعه شاه شهیدان، عروس‌ تله، استخر اشکجان پلو، تالاب ازبرم، شیرقلعه فیروزکوه، پل مالده به پاشاکی، چنار داربن، آبشار باباولی، ماهی مشو، غار اسپهبدان، کافر قلعه عین شیخ، گرد کول، چشمه‌ های آب معدنی لاریخانی، خاص ‌خالی، گوتیه ‌بون، کلاه‌ فرنگی و ناظم‌ الدیوان، چشم ‌اندازهای آغوزی، آبی ‌نام، ماکلاش، زرده ‌کندی و سیدسرا، مناطق ییلاقی گاودیلان، اسپیلی، دیلمان و غیره از جلوه های مهم طبیعی، تاریخی و مذهبی شهرستان سیاهکل است.

"حمام دیلمان" که یکی از آثار تاریخی شهرستان سیاهکل است در مجموعه بافت تاریخی شهر دیلمان قرار دارد، این بنای تاریخی که "حمام میربلوک" خوانده می ‌شود، پس از آنکه به دست میرزا علی ‌اکبر بلوک مورد مرمت و بهره ‌برداری قرار گرفت، به این نام شهرت یافت.

"حمام تاریخی دیلمان " متعلق به عصر صفویه است

قدمت این حمام بر اساس یافته‌ های باستان ‌شناختی به عصر صفویه برمی‌ گردد که در دورههای مختلف، ضمن اضافه کردن الحاقات، مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

حمام دیلمان دارای ساختاری ساده است که متناسب با شرایط سخت آب‌ و ‌هوایی کوهستان طراحی و ساخته شده است، سه پله از سطح زمین به سمت پائین حمام ‌امتداد دارد که به رختکن یا سربینه منتهی می ‌شود و در گذشته، حوض کوچکی برای شست ‌و شوی پا جلوی درب ورودی آن قرار داشته است.

صحن مرکزی حمام، هشت ضلعی است که چهار ضلع بزرگ و چهار ضلع کوچک آن به ‌صورت یک ‌درمیان قرار گرفته ‌اند و در یکی از اضلاع بزرگ خزینه، آب گرم و در سه ضلع دیگر، سه سکو به چشم می‌خورد. درهای که در هریک اضلاع کوچک تعبیه شده ‌اند، به گرم‌ خانه، ‌سردخانه، سربینه و تنویرخانه باز می ‌شود. شالوده اصلی بنا از سنگ و دیوارهای آن از آجر و ملات ‌بکار رفته و نورگیرهای بالای گنبدها از جنس مرمر شفاف است.

" تی ‌تی کاروانسرا " از دیگر آثار تاریخی مهم شهرستان سیاهکل است که بر مسیر راه کاروانی دیلمان به لاهیجان، بر سر دوراهی رودخانه باباکوه و میثم ‌رود احداث شده است. دارای حیاط مرکزی و ورودی هشتی ‌مانند و دو ایوان در اطراف هشتی است. مصالح آن سنگ رودخانه ‌ای، آجر و ملات گچ و ساروج است.

" تی ‌تی کاروانسرا " سالانه میزبان گردشگران داخلی و خارجی زیادی است 

این کاروانسرا را " تی‌ تی خانم " از منسوبان خاندان صفوی ساخته است، تی ‌تی کاروانسرا متعلق به دوره صفویه بوده و دارای شماره ثبت ملی 1784 سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور است.

به هر حال اهمیت گردشگری درعصر حاضر بیش از همه وابسته به چرخه اقتصادی آن است که قابلیت بالایی در زمینه پویایی اقتصاد محلی و بین المللی دارد.

با توجه به تاثیر عمیق توریسم دراقتصاد و فرهنگ جهان امروز بی توجهی به آن به معنی از دست دادن فرصتهای کسب درآمد ایجاد اشتغال و سایرمزایای بسیار مهم آن خواهد بود.

شهرستان سیاهکل با داشتن جاذبه های همچون زیارتگاهها، آثار تاریخی، فرهنگی، طبیعت زیبا و متنوع، امکانات تفریحی و اقامتی، وجود بازارهای متنوع خرید و فروش یکی ازمهمترین شهرهای کشور است که جایگاه ویژه ای در زمینه جذب گردشگر به خود اختصاص داده است.

به گزارش خبرنگار مهر، رودخانه کرج که از استان البرز می گذرد، همراه و همنشین همیشگی مسافران در بخشهایی از سفر به شمال کشور است و مسافران این سفر، با زیبایی های این رودخانه همراه می شوند.

رودخانه کرج از کوه های سر به فلک کشیده رشته کوه‌های البرز سرچشمه می گیرد و این رودخانه در امتداد جاده کرج - چالوس روان است.

این رودخانه پس از طی مسافتی به سد امیرکبیر (سد کرج) می رسد که وجود این سد، زیبایی های رودخانه کرج را دوچندان می کند.

سد امیر کبیر (سد کرج) که یکی از بزرگترین سدهاست، بر روی این رودخانه ساخته شد و مسافرانی که در جاده چالوس تردد می کنند، این سد را نیز در طی مسیر خود می بینند.

رودخانه کرج به عنوان یکی از پرآبترین رودخانه های دامنه جنوبی البرز کننده آب بسیاری از نواحی است که این امر بر اهمیت این رودخانه می افزاید.

این رودخانه که در حدفاصل بیلقان تا دیزین واقع شده، از طول تقریبی 75 کیلومتر  برخوردار است و می توان گفت که رودخانه کرج، رودخانه ای طولانی است.

این رودخانه در طول مسیر خود از شیب تند دره ها و صخره ها عبور می کند که این امر، زیبایی های این جاده را افزایش می دهد و چشم اندازی زیبا به جاده چالوس می بخشد.

کندر، کندرآب، دره نمرک - کلنا، دره انگلج(وینه)، دره نوجان، رشک بهشت، شاه دزد، خور، سیجان، چاران، سرزیارت، گوراب،ارنگه، هفت چشمه، آدران، دوران و خوزنکلا مهمترین سرشاخه های این رودخانه خروشان را تشکیل می دهند.

اویزر، نشتارود - کلها، واریان، قصردره( رزکان)، مورود، وصال دره،شلنک، سرک، لانیز، شهرستانک، کلارود- گشتادر-کسیل، گرماب، آزادبر- آسیاب درگاه، سرنساء، ولایترود- دیزین، پی کنار، شیرکمر- سوتک و وارنگه رود از دیگر موارد در این زمینه است.

از مهمترین چشمه های تغذیه کننده رودخانه حفاظت شده کرج نیز می توان به چشمه های سوتک، سفید سوتک، شیرکمر، سیکنو، کریم چال-وارنگه رود، نمرک، جیان - کندر و قل قل چشمه سرزیارت اشاره کرد.

شاهی خور، هفت چشمه، چشمه دره، قصر ناصرالدین شاه - شهرستانک، دره بصال- شهرستانک، بیدار چشمه باغستان و پی کنار نیز از دیگر موارد در این زمینه است.

به گزارش خبرنگار مهر، به جز ارگ بم که به عنوان بزرگترین بنای خشت و گلی دنیا شناخته شده، ارگ دیگری نیز در استان کرمان وجود دارد که از عظمت و شکوه چیزی از ارگ بم کم ندارد تا جایی که بسیاری، آن را خواهر کوچکتر ارگ بم می خوانند.

به گواه آنچه که در کتابها و متون تاریخی آمده، ارگ راین یک از دژهای فرمانروایی میرزا حسین خان راینی بوده که در زمان نادر شاه افشار و پسر او محمد علی خان در زمان زندیه بوده ‌است و از آن زمان تاکنون شاهد وقایع و حوادث تاریخی بسیاری بوده است.

بنا به روایت تاریخ، این ارگ در گذشته، محل داد و ستد کاروانهایی بوده که از این منطقه عبور می کرده اند. اما آنچه که بینندگان این بنای تاریخی را متحیر می کند، وجود محلات مختلف در آن است که در هر کدام از آن، صاحبان مشاغل خاصی سکونت داشته اند به گونه ای که این ارگ از محله هایی شامل محله زندگی اقوام و نزدیکان حکومتی، تاجران، کشاورزان، پیشه ‌وران و دیگر مشاغل تشکیل شده است.

این ارگ از اجزای دیگری نیز تشکیل شده است؛ نزدیک درب ورودی آن بخش نگهبانی قرار دارد که از قسمت فوقانی با منفذی مربع شکل به سمت پایین دید دارد که گفته می شود در گذشته نگهبانان از این محل ورود و خروج افراد را مورد بازدید و بررسی قرار می دادند.

در قسمت ورودی ارگ راین همچنین جایگاه آهنگران و افرادی که به شغل چاقو سازی و ساخت ابزار فلزی مشغول بوده اند به چشم می خورد. مکتب خانه، سرباز خانه، بارانداز، ساختمان قرنطینه و مسجد یا انبار نیز از بخشهای این ارگ تاریخی به حساب می آیند.

این بنای تاریخی، از کوچه پس کوچه هایی تو در تو تشکیل شده که بر روی دیوار کوچه ها و خانه های آن نقوشی حک شده  و نشان از آن دارد که این بنای تاریخی در گذشته حکم یک شهر را داشته و زندگی در آن جریان داشته است.

جالب اینکه قسمت های مختلف این ارگ با پله هایی خشت و گلی که برخی مدور هم هست، از هم جدا شده است و این سوال که چگونه قرنها پیش و بی آنکه از امکانات امروزی خبری باشد، معماران این اشکال هندسی را پیاده کرده اند، بر حیرت بازدیدکنندگان از این بنای تاریخی می افزاید.

در همین حال، محمد علی گلاب زاده، نویسنده و پژوهشگر تاریخ کرمان در بیان ویژگیهای ارگ تاریخی راین به خبرنگار مهر می گوید: این ارگ از جمله بناهای ارزنده ای است که در سالهای اخیر مورد توجه خاص قرار گرفته و به صورت فضایی دلپذیر و دیدنی در آمده است.

وی می افزاید: اگر چه این بنا قدمت ارگ بم را ندارد و تاریخ احداث آن به عصر ساسانیان بر می گردد اما ساختار اصولی و فضاهای جالبی که در ارگ وجود دارد موجب شده تا بتواند جای خود را در میان آثار تاریخی کرمان باز کند.

وی ادامه می دهد: وجود کارگاههای صنایع دستی مانند چاقوسازی که از جمله صنایع معروف راین به شمار می رود، به ارگ جذابیت بیشتری بخشیده است.

گلاب زاده با بیان اینکه مساحت این ارگ 20 هزار متر مربع بوده و بعد از ارگ بم بزرگترین بنای خشتی جهان است، اظهار می دارد: دور تا دور این بنای تاریخی را حصاری به ارتفاع 10 متر قرار دارد که تنها درب ورودی آن در ضلع شرقی واقع شده است.

این پژوهشگر تاریخ کرمان می افزاید: شکل بنا مربع و دارای راهروهایی است که به چهار ساختمان باشکوه که به نظر می رسد قسمت حاکم نشین قلعه بوده است، ختم می شود.

به گزارش خبرنگار مهر، بهشت غرب ایران، دیرینه دیاری است در دامنه جنوبی الوند کوه با قدمتی هم پایه لاله های سرخ طبیعت زیبا.

تویسرکان خلوتگاه عاشقان صافی ضمیر و جولانگاه مردمان دلیر خفته در دامنه الوند دلبند از گذشته های دور است.

قدمت منطقه تویسرکان به دوران قبل از میلاد مسیح (ع) می‌ رسد

قدمت منطقه تویسرکان به دوران قبل از میلاد مسیح (ع) می‌ رسد و شهرستان تویسرکان با در‌ه‌های پر از گردوی خود یکی از مهم‌ترین شهرستان‌های استان همدان را تشکیل می‌دهد.

تویسرکان از شمال به شهرستان‌های همدان و اسدآباد، از خاور به شهرستان ملایر، از جنوب به شهرستان نهاوند و از باختر به شهرستان کنگاور محدود می‌شود و اساس اقتصاد این ناحیه را کشاورزی، باغداری، دامداری و صنایع دستی تشکیل می‌دهد.

این منطقه به لحاظ صنایع از رونق نسبی برخوردار بوده و نجاری، منبت‌کاری، صابون سازی، قالی بافی و گلیم بافی و گیوه‌بافی را شامل می‌شود.

تویسرکان گنجینه ای از آثار تاریخی و طبیعی

پل‌تاریخی فرسفج، قلعه اشتران، دره سرکان، دره آرتیمان، امامزاده شاه‌زاده ناصر، پیر کمر بسته سرکان، قلعه دختر (قز قلعه سی)، مسجد جامع تویسرکان، درخت چنار کهنسال مسجد باغوار، کاروانسرای شاه‌عباسی فرسفج، دره‌ گزندر، دره‌ فاران، دره‌ شهرستانه، شهر بازی و بوستان نبوت و بازار سنتی سرپوشیده مهمترین دیدنی‌های شهرستان تویسرکان را تشکیل می‌دهند.

در خصوص وجه تسمیه این شهرستان چنین عنوان شده که شهر قدیمی "رودآور" دارای سه بخش " توی"، "سرکان" و "شکان" بود که پس از حمله مغول اهمیت خود را از دست داد و مردم آن به بخش توی روی آوردند و به تدریج آن جا را آباد کردند.

بخش شکان در اثر زلزله خراب شد‌ اما سرکان به فاصله 10 کیلومتری شمال غرب تویسرکان هنوز پابرجاست و اکنون یکی از شهرهای شهرستان تویسرکان است.

تویسرکان فعلی که از ترکیب دو کلمه " توی" و "سرکان" ساخته شده است، همان بخش "توی" قدیمی است.

وجود آرامگاه حضرت حیقوق نبی (ع) در تویسرکان قدمت آن را تایید می کند

از سوی دیگر وجود آرامگاه حضرت حیقوق نبی (ع ) در مرکز توی و نزدیک " رود آور " سابق با توجه به زمان زندگی آن حضرت در حدود 700 سال قبل از میلاد و کاوش های باستان شناسی اطراف بقعه، نشانگر قدمت و وجود آبادانی منطقه در آن عصر است.

تویسرکان در دوره های صفویه و قاجاریه نیز مورد توجه بوده است و از این دو دوره آثاری در شهر به جا مانده که می توان به بازار دوره قاجاراشاره کرد.

این شهرستان به دلیل کوهستانی بودن و مرتفع بودن دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است و با در‌ه‌های پر از گردوی خود؛ یکی از مهم‌ترین شهرستان‌های استان همدان را تشکیل می‌دهد.

تویسرکان سرزمینی باستانی است که در گذر روزگاه حوادث تلخ و شیرین بسیار دیده و سرافزار بر بلندای تاریخ ایران زمین ایستاده و بیرق دودمان گذشته را همچنان با غرور در اهتراز نگه داشته است.

کوه خانگرمز در میان 16 روستا احاطه شده است

کوه و منطقه خانگرمز در میان 16 روستای احاطه شده و از شمال به روستاهای قلقل، گنبله، بهارآب، ترمیانک، هوش و از شرق به روستاهای حاجی آباد، سوتلق، قلی لاله بالا و از طرف غرب به روستاهای مین آباد، تقی آباد، سازیان، کنجوران سفلی و از طرف جنوب به روستاهای کنجوران علیا و وسطی، قلی لاله پایین و لاشجرد محدود می شود.

این منطقه دارای صخره ها و پرتگاههای مرتفع و صعب العبور است که در معرض فرسایش شدید ناشی از بارندگی و یخبندان قرار دارند و در ضلع جنوبی نیز وجود صخره های سنگی و غارهای متعددی چون غار بهرامی، غار مر لرستانی، غار عبدالله خان بر زیبایی آن افزوده است.

همچنین در این منطقه دره های عمیق و طولانی چون دره تقی آباد، دره کفتاران و دره وزم در وجود دارد که آب ناشی از بارندگی و ذوب برفهای منطقه را به پایین دست منطقه هدایت می کند.

پیر کمر بسته در میان انبوهی از درختان چنار قرار دارد

بر اساس کتاب معروف مرآت البلدان نوشته اعتماد السلطنه و گنج دانش اثر محمد تقی حکیم ابوالمحجن ثقفی یکی از سرداران سپاه اسلام بوده که ابتدا در جبهه کفار علیه سپاهییان اسلام می جنگیده ولی در سال نهم هجری خود و قبیله اش به اسلام گرویده اند.

وی در جریان آخرین جنگ اعراب با ایران معروف به جنگ نهاوند به عنوان یکی از سرداران سپاه اسلام حضور داشته که پس از مجروح شدن در حاشیه رود سرکان در کنار دره سر سبز و با صفا دفن می شود که درحال حاضر این محل به پیر کمر بسته شهرت دارد.

این مکان در میان انبوهی از درختان چنار تبریزی، نارون، گردو و سروقرار گرفته و از لحاظ لطافت هوا و چشم اندازهای طبیعی بسیار جالب توجه است.

آرامگاه حیقوق نبی در تویسرکان جا گرفته است

حیقوق نبی بین سال‌های 600 تا 650 قبل از میلاد می‌زیسته و مقبره وی هم اکنون در جنوب غربی شهرستان تویسرکان واقع شده است و موضوع جالب توجه در خصوص این پیامبر آن است که تصویر وی هم‌اکنون در موزه واتیکان وجود دارد.

در کتاب ها آمده که حیقوق به معنی در بغل کشیده شده، است و این نام را به این دلیل برای آن پیامبر برگزیدند که در کودکی و به علت بیماری از دنیا می رود و حضرت الیاس (ع) او را در آغوش می گیرد و از خداوند، حیات دوباره وی را طلب می‌کند و او زنده می‌شود.

وی که نگهبان معبد سلیمان در اورشلیم بوده، پس از شعبای نبی به رسالت مبعوث شده است.

این پیامبر سال‌های زیادی در اسارت بخت النصر بوده و پس از فتح بابل به دست کوروش، به همراه دانیال نبی به ایران آمده و در تویسرکان ساکن شده است.

بقعه حیقوق نبی از قدیمی‌ ترین آثار تاریخی ایران است

بقعه این پیامبر، یکی از قدیمی‌ ترین آثار تاریخی ایران در استان همدان و دارای ارزش تاریخی بسیاری است به طوری که بنای برجی شکل آرامگاه حیقوق نبی، آجری و گنبدی شکل و پوشش داخلی آن مدور و پوشش خارجی آن مخروطی شکل است.

یکی از طاق‌نماهای این بنا به در ورودی بقعه اختصاص دارد و مابین طاق نماها نیز قسمتی ساده و بدون تزئینات مشاهده می شود.

ساختمان این مقبره، قبل از استیلای اعراب بنا شده و در برهه ‌ای از زمان نیز تخریب می‌شود، ولی بعدها عده ‌ای از خیرخواهان شهر به تعمیر آن همت می‌گمارند و در حفاری‌های سال 1368 نیز بقایای حصار مربع شکل با چهار برج در اطراف آن مشخص شده که به نظر می‌رسد از خود بنا قدیمی‌تر باشد.

کاروانسرای شاه عباسی فرسفج یادگاری از دوره صفویه

بنای تاریخی فرهنگی کاروانسرای شاه عباسی فرسفج در 15 کیلومتری مسیر تویسرکان - اسدآباد و کرمانشاه و در کنار شهر فرسفج احداث شده است.

این کاروانسرا در سالهای 1038 تا 1065 به سبک معماری دوره صفویه با پلانی تقریبا مستطیل شکل و مساحت 4000 متر مربع ساخته شده است.

این بنا با کوشش میراث فرهنگی از سال 1370 در حال مرمت و احیا است و به شماره 1970 در سال 1376 به ثبت آثار ملی رسیده است.

چنار باغوار با دو هزار سال عمر از کهنسالترین درختان در ایران است

درختی 2000 ساله در کنار مسجدی از اواخر دوره زندیه از دیگر جاذبه های گردشگری شهرستان تویسرکان است.

مسجد باغوار از مساجد قدیمی و نزدیک به 200 سال قدمت دارد و از حیث سبک بنا و کیفیت ساختمانی به مانند مساجد دوره صفویه است.

مسجد باغوار با ستون های سنگی و طاق های ضربی و سقف های گنبدی در کنار بازار سر پوشیده ساخته شده است.

درخت کهنسالی با بیش از 2000 سال قدمت که یکی از کهنسال ترین درختان ایران است در کنار این مسجد وجود دارد.

محیط آن 15 متر است و از فاصله چهار متری به دو شاخه قطور تقسیم می شود.

پل فرسفج تویسرکان بر قلقل رود واقع است

این پل در روستاى فرسفج تویسرکان، در منتهى‌‌الیه جنوب غربى روستا و بر روى یکى از شعبه‌هاى پرآب قلقل رود واقع شده و محور ارتباطى چندین روستاست.

پل فرسفج از نظر قدمت به دورهٔ‌ صفویه مربوط است و با توجه به کاروانسرایى که در نزدیکى آن قرار دارد، به نظر مى‌رسد این محل هم منزل‌گاه و هم مسیر کاروان‌رو بوده است.

طول و عرض پل بسیار کم و داراى سه دهانهٔ‌ بزرگ آب ‌رو با قوس جناغى است که در حد فاصل آن‌ها دو طاق‌نماى کوچک به چشم مى‌خورد.

مصالح اصلى پل از سنگ و آجر است و از قسمت تحتانى تا شروع پاکار، قوس‌ها از سنگ ‌و از این قسمت به بالا از آجر و ملات گچ و خاک است.

قلعه اشتران قطعه ای نظامی در تویسرکان بوده است

قلعه اشترن 200 سال پیش توسط حاج مراد خان اردلان جد بزرگ خاندان اردلان در روستای اشتران احداث شده است.

این بنا یکی از قلعه های به جای مانده از دوران قاجاریه در شهرستان تویسرکان است و به لحاظ موقعیت جغرافیایی و وسعت یکی از قلعه های نادر در استان همدان حسوب می شود.

در چهار کنج این قلعه چهار برج مدور وجود دارد که هنگام جنگ دفاع از قلعه را آسان می کرده است.

در دیوارهای قلعه از چینه و خشت استفاده شده و در نماها از آجر، که آجر کاریها بیشتر حالت تزئینی دارد.

این بنا در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و می توان از آن به عنوان موزه محلی برای جذب توریست استفاده کرد.

بازار سر پوشیده تویسرکان 370 سال پیش ساخته شده است

بازار سر پوشیده تویسرکان از آثار به جای مانده از دوران صفویه در شهرستان تویسرکان است که حدود 370 سال پیش ساخته شده و در زمان قاجاریه توسط میرزارضاخان کلانتر و ابدال خان مرمت شده است.

این بازار مشتمل بر یک راسته اصلی و چهار راسته فرعی که انتهای هرکدام از این راسته ها به یک بنای تاریخی دیگر مانند حمام خان، مدرسه شیخ علیخان زنگنه، مسجد باغوار و مسجد جامع ختم می شود.

این بازار ها هر کدام در گذشته مختص صنف خاص بوده و به همان نام معروف و شهرت داشته اند.

ساختمان بازار یک طبقه و به صورت یکسان است که با آجر به صورت گنبدی شکل منظم و تقریباً به فاصله چهار متر احداث شده است.

آرامگاه میر رضی الدین آرتیمانی از شعرا و عرفای عصر صفوی

از دیگر مشاهیر مدفون در تویسرکان میررضی الدین آرتیمانی است که از شعرا و عرفای عصر صفوی به شمار می آید که در آرتیمان به دنیا آمده است.

وی در۳۰ سالگی به دربار شاه عباس صفوی راه می یابد و دارای عزت و احترام بوده است تا آنجا که داماد خاندان صفوی شده اما تشریفات درباری به مذاقش سازگار نیامد و دم و دستگاه شاهنشاهی را رها کرد و به وطن برگشت و در شمال شهر تویسرکان خانقاهی برای خود رو به راه کرد که هم اکنون هم مزار و مقبره او مورد زیارت اهل دل و عشاق دل سوخته است.

آرامگاه میر رضی در دامنه کوهی مشرف به شهر جایی بسیار باصفا به نام همینه یا هیمنه قرار گرفته و سال های دور مقبره آن که به نحو بسیار تاثر انگیزی رو به ویرانی نهاده بود، مرمت شد.

دیوان اشعار این شاعر نامی به کوشش محمدعلی امامی یکی از فرهنگیان چاپ و منتشر شده است. وی علاوه بر دیوان شعر، ساقی نامه معروفی نیز دارد.

مسجد جامع تویسرکان بنایی تاریخی در دل بازار

این مسجد، در ضلع غربى بازار سرپوشیده و در حاشیه خیابان شهید باهنر واقع شده و بیش از 1000 متر مربع وسعت دارد.

بناى اصلى آن همزمان با مدرسه شیخ علیخان زنگنه، در عصر صفویه ساخته شده و در سال 1271 هجرى توسط مرحوم میرزا همایون امامى، امام جمعه وقت تویسرکان تجدید بنا شده است.

آرامگاه وى نیز در مقابل درب غربى مسجد قرار دارد.

گذشته از بناهای نام برده شده در این گزارش بناهایی زیبا در جای جای این خطه وجود دارد که بازدید از آنها سرگرمی جالبی برای مسافران این دیار خواهد بود.

به گزارش خبرنگار مهر، وجود شهرهای تاریخی از تمدنهای ایران باستان در استان ایلام اوج تمدن را در این استان نشان می دهد.

با توجه به ایام نوروز خیلی از گردشگران از این شهرهای تاریخی که دارای جاذبه های متنوع تاریخی هستند بازدید می کنند.

شهر تاریخی جولیان

جولیان از جمله شهرهای تاریخی ایلام است که در 10 کیلومتری شهر آبدانان و در جنوب شرقی استان واقع شده است.

شهر جولیان در بخش سراب باغ در دامنه کبیرکوه واقع شده و محوطه باستانی آن یکی از زیباترین آثار به جای مانده از دوران پیش از اسلام است.

این شهر به سبب وجود آثار متعدد تاریخی یکی از بهترین مکانها برای بررسی سرگذشت دوران ساسانی در استان ایلام است.

این شهر تاریخی چنان دارای اهمیت است که طبق گفته کارشناسان در آن زمان از لوله کشی آب بهره مند بوده است و آب شهر توسط لوله های سفالی در یک مخزن که جنس آن از سنگ و ساروج بوده از یک چشمه آب که در تنگه شمال غربی این بنا واقع شده تامین می شده است.

شهر تاریخی دربند

منطقه دربند واقع در سه کیلومتری شهر بدره از توابع شهرستان دره شهر استان ایلام، منطفه ای زیبا و دلنشین و مملو از جاذبه های طبیعی است که هر سال عده زیادی گردشگر در ایام مختلف سال به دلیل زیبا بودن به این منطقه سفر می کنند.

دربند ایلام با داشتن جنگلها، آبشار و آثار تاریخی محیطی کاملا توریستی برای علاقمندان به گردشگری است.

اما در کنار این جاذبه های طبیعی بسیار زیبا و در کنار صخره های بلند و مرتفع مجموع آثار تاریخی مربوط به دوران ساسانی، اسلامی یا احتمالا هخامنشی وجود دارد که زیبایی خاصی به این منطقه بخشیده است.

البته هنوز مطالعات دقیق و روشنی از این آثار تاریخی در این منطقه صورت نگرفته است ولی مجموع آثار تاریخی در کنار هم نشان می دهد که روزگاری این محل، شهر تاریخی بوده است.

مساحت مجموع این آثار تاریخی بیش از 30 هکتار اعلام شده است ولی آثار و بقایای این آثار نشان از عظمت این شهر تاریخی می دهد به خصوص اینکه این آثار در کنار صخره های مرتفع و بلند ساخته شده اند.

شهر تاریخی سیمره بزرگترین شهر تاریخی غرب کشور

شهر تاریخی سیمره در حاشیه شهرستان دره شهر بزرگترین شهر تاریخی غرب کشور محسوب می شود و نمادی بارز از تمدن ایلام است.

این اثر تاریخی که بزرگترین محوطه تاریخی استان ایلام است بیش از 120 هکتار مساحت دارد و جزو اولین آثار ملی استان و کشور محسوب می شود.

شهر تاریخی سیمره که دره شهر نیز نامیده می شود طبق مطالعات و کاوشهای صورت گرفته مربوط به قرون اولیه اسلامی است.

 شهر تاریخی سیمره دارای مسجد تاریخی، خانه اربابی و حتی طبق گفته کارشناسان دارای بازار محلی است. این آثار هم اکنون در شهر تاریخی موجود هستند که از قدمت و عظمت این شهر تاریخی حکایت دارد.

شهر تاریخی سیروان نمونه بارزی از تاریخ کهن ایلام

 شهر تاریخی سیروان (شیروان) در حوزه شمالی استان ایلام و شمال شرقی شهر ایلام در دامنه های اطراف و لایه های زیرین سراب کلان واقع در شهرستان شیروان چرداول به صورت نیمه مدفون با بقایای آثار معماری ارزشمند قرار دارد.

این شهر از جمله مراکز زیست محیطی باستانی است که در دوره های میانکوهی زاگرس واقع شده است.

وجود آب فراوان و چشمه های جوشان و رودخانه خروشان در این شهر یادآور همزادی توأم آب و آبادی در ایران و تلفیق معماری خاص و باشکوه با آب مظهر پاکی و زایش و زندگی است.

آنگونه که در فیروزآباد فارس و طاق بستان کرمانشاه و تخت سلیمان در آذربایجان غربی نیز دیده می شود، سنت استفاده از سنگ و ملات، ساروج و گچ طبیعی یادآور شیوه های معماری قلعه دختر فارس و شهر تاریخی سیمره در دره شهر است.

این امر به قول دمرگان باستان شناس فرانسوی مبنایی بر ساسانی بودن این شهر است سنتی که تا سده های سوم و چهارم قرون اولیه اسلامی در دره های میانکوهی زاگرس حفظ شده است.

این شهر در دوران شکوه و عظمت خود مرکز ایالت "ماسبذان" از شهرهای مهم و آباد ایران در دوره ساسانی بوده و وجود پلهای و راه ها و محوطه ها و قلاع و سکونتگاههای باستانی در این محوطه گویای اهمیت این شهر است.

بر اساس گزارشها و آثار مکتوب از جغرافیای نویسان اسلامی و خاورشناسان، سیروان شهری مهم و معتبر بود و در عصر ساسانیان رونق بیشتری داشت و موقعیت خود را تقریباً تا قرن چهارم هجری حفظ کرده است.

به گزارش خبرنگار مهر، استان کردستان به لحاظ دارا بودن شمار مساجد یکی از نقاط ویژه در کشور و حتی در بین کشورهای اسلامی است که با توجه به وجود مساجدی با عمر بالا و به کارگیری معماری خاص این استان را به یکی از مناطق مستعد کشور در راستای توسعه گردشگری مذهبی تبدیل کرده است.

در کنار وجود مساجد بی شمار تاریخی در مناطق شهری و روستایی استان کردستان، اماکن متبرکه و امامزاده های نیز در محدوده جغرافیایی این استان قرار گرفته اند و این مهم نشان می دهد که کردستان می تواند به عنوان یکی از مناطق مستعد کشور در راستای توسعه صنعت گردشگری مذهبی معرفی شود.

مساجد ساخته شده در مناطق شهری و روستایی استان کردستان دارای ویژگی های خاص معماری بومی و محلی بر اساس ویژگی های منطقه هستند و به همین دلیل نیز عمر شماری از این مساجد در شهرهای همچون سنندج، سقز و کامیاران به دوره های مختلف به ویژه قاجار و صفویه بر می گردد.

در کنار وجود مساجد بی شمار در استان مناسبت های و مراسم های مذهبی خاصی نیز در استان کردستان هر ساله برگزار می شوند که این مراسم های ویژه نیز ظرفیت های لازم را برای جذب گردشگر در اختیار دارند ولی مهمترین مسئله در این بین عدم معرفی این ظرفیت های ویژه در این خطه از کشور است.

هر چند که کردستان در کنار ظرفیت های گردشگری مذهبی در بخش آثار تاریخی و زیبایی های طبیعی نیز یکی از مناطق بکر کشور است ولی می توان با برنامه ریزی مناسب و با ایجاد و تقویت زیرساخت های لازم زمینه را برای معرفی ظرفیت های این بخش فراهم کرد و با حضور و ورود مسافران و گردشگران بیشتر شرایط برای توسعه و پیشرفت سریعتر استان نیز مهیا می شود.

مقبره هاجره خاتون

از مهمترین مساجد و اماکن متبرکه در شهرستان سنندج می توان به مقبره امامزاده هاجره خاتون، خواهر حضرت امام رضا (ع) اشاره کرد که این مقبره به دلیل ویژگی های خاص معماری در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است و در کنار آن هر روز خیل زیادی از مردم در کردستان و سایر نقاط کشور برای زیارت راهی این محل می شوند.

این امامزاده در خیابان صلاح الدین ایوبی، در محله قدیمی سرتپوله شهر سنندج واقع است و ساختمان آن به صورت مجموعه شامل سه حیاط با فضاهای مجاور، مقبره، مسجد و آرامگاه مشایخ و بزرگان سنندج است.

مقابر مشایخ با گچبری های زیبا و نقوش گل و گیاه، کار استادان و هنرمندان بزرگ تزیین شده است و این قسمت از مهمترین ویژگی های این بنا به شمار می رود.

استفاده از معماری سبک کردستانی در ایجاد ایوان ستون دار در سمت جنوب از دیگر ویژگی های این بنا است و در این مجموعه در کنار مسجد حجره هایی برای آموزش علوم دینی به طلاب ساخته شده است که بر اساس روایات موجود، این امامزاده شریفه، خواهر امام رضا (ع) است که در سفر آن بزرگوار به خراسان در کردستان فوت کرد و در این مکان به خاک سپرده شد.

مسجد جامع سنندج (دارالاحسان)

مسجد دارالاحسان یا مسجد جامع سنندج که در خیابان امام خمینی (ره) این شهر واقع شده است و از ابنیه های مهم هنر دوران قاجار و محلی برای رشد و تربیت اساتید و علمای دینی کردستان بوده است و این مسجد دارای دو هزار و 362 متر مربع مساحت و هزار و 862 متر مربع زیربناست و در دوران امان الله خان اردلان ساخته شده است.

مسجد دارالاحسان شامل دو ایوان یکی رو به شرق و یکی رو به جنوب است و ایوان جنوبی هم از لحاظ وسعت و هم تزیینات نسبت به اوان شرقی دارای اهمیت بیشتر است و شبستان مسجد دارای 35 گنبد است که بر روی 24 ستوان سنگی چهار ردیف شش تایی قرار گرفته اند و ستون های شبستان با شکل مارپیچی مجاری شده اند و به این لحاظ می توان آن را با مسجد وکیل شیراز و ستون های حمام تاریخی روستای قصلان در شهرستان قروه مقایسه کرد.

مسجد جامع سنندج دارای طاق ها، طاق نماها و رواق هایی است که دارای تزیینات کاشی کاری و آجرکاری و کتیبه های متعدد است و دو گلدسته بلند و زیبا در دو بالای دو پایه کناری ایوان شرقی قرار گرفته است که زیبایی و عظمت مسجد را دو چندان کرده و از این رو می توان ایوان شرقی و گلدسته ها را با مسجد جامع عتیق قزوین مقایسه کرد.

مسجد دارالاحسان سنندج در گذشته دارالعلم و مرکزی برای اشاعه مذهب شافعی بوده است و استادان زیادی در آن پرورش یافته و به درجات عالی علمی رسیده اند و به همین دلیل در کتاب های تاریخی مسجد جامع سنندج به نام دارالاحسان مشهور شده است.

مسجد دو مناره سقز

مسجد دومناره سقز واقع در محله میان قلعه سقز و در دامنه یگانه تپه تاریخی داخل شهر یعنی نارین قلعه و در واقع در بافت قدیم شهر در خیابان امام خمینی (ره) قرار دارد و این مسجد در محیطی آزاد ساخته شده است و از هر طرف باز است.

بنای مسجد طبق روایات محلی به زمان شیخ حسن مولان آباد، از عرفای حکیم ریاضی دان مشهور عصر افشاریه بر می گردد. هنگام عزیمت نادرشاه افشار به بغداد وی از منطقه سقز عبور کرد و طبق درخواست شیخ حسن مولان آباد برای ساخت مسجدی برای اهالی شهر سقز اقدام کرد.

با توجه به کاشی کاریهای این مسجد که بیشتر مربوط به اواخر افشاریه و اوایل زندیه است و خصوصیات آن دوران را دارد می توان به طور قطع مطمئن شد که بنا مربوط به دوره افشاریه است و در دوران های بعدی مرمت شده و تعمیرات جزئی در آن صورت گرفته شده است.

مراسم سنتی دراویش

برگزاری مراسم های خاص مذهبی اهل سنت در مناطق روستایی استان کردستان از دیگر ویژگی های خاص این استان است که همانند آن نه تنها در دیگر نقاط کشور که حتی در کشورهای اسلامی نیز یافت نمی شود.

دراویش در کردستان هر ساله و بر اساس مناسبت های خاص مذهبی با برگزاری مراسم های دینی به راز و نیاز با خداوند متعال می پردازند و با برپایی آئین های مولودی خوانی به ویژه در ماه مبارک ربیع به استقبال مناسبت های خاص خود می روند.

در شماری از روستاهای شهرستان های سنندج، کامیاران، مریوان و سقز هر ساله مراسم های مذهبی دراویش برگزار می شود و شمار زیادی از گردشگران را به سمت و سوی خود جلب می کند.

مراسم پیرشالیار در اورامان تخت

مراسم پیرشالیار در روستای اورامان‌ تخت از توابع شهرستان سروآباد هر سال دو بار در نیمه بهار و نیمه زمستان برگزار می شود و مراسم نیمه زمستان را عروسی پیرشالیار و مراسم نیمه بهار را کومسای می نامند.

مقبره پیرشالیار که از موبدان عبدالقادر گیلانی است در انتهای جاده آسفالته اورامان قرار دارد و آئین های ویژه در مراسم های پیرشالیار شامل ذبح دام قربانی، دف زنی، نوعی رقص، خوردن آش، و شب‌ نشینی و خواندن شعر و دعا است.

مراسم کومسای نیمه فصل بهار برگزار می شود و در آن روز مردم با حضور در مقبره پیرشایار دعا می کنند که سال جدید برای آنها با برکت باشد و در مراسم نیمه زمستان یا همان عروسی پیرشالیار نیز که سه روز به طول می کشد آئین های خاصی از جمله دف نوازی و رقص دینی برگزار می شود.

از امامزاده های دیگر استان می توان به بقعه "پیرعکاشه" در شهرستان کامیاران، امامزاده پیر عمر و پیر محمد در سنندج، مقبره "پیرشالیار" در هورامان، مقبره "شیخ فاضل گروسی" در بیجار و"شیخ عباس کومایین" در کامیاران اشاره کرد که هر یک از آنها دارای ویژگی های و مراسم های خاصی هستند و به همین دلیل می توان با معرفی این ظرفیت ها زمینه را برای جذب گردشگر بیشتری در این بخش برای استان کردستان فراهم کرد.

به گزارش خبرنگار مهر، شهرستان شاهرود از جمله شهرستانهای با اهمیت استان سمنان است که مکان های  دینی و تاریخی زیادی دارد. این منطقه سبرسبزترین منطقه استان است و از بناهای مذهبی، مسجدهای قدیمی و با ارزشی برخوردار است.

ارتفاع شاهرود از سطح دریا 1360  متر و آب و هوای آن در تابستان گرم و مرطوب و در زمستان سرد و معتدل است.

کوتاه ترین مرز میان کویر و دریا در شاهرود

شهرستان شاهرود را قاره کوچک نامیده اند زیرا طبیعت زیبای آن اکثر شرایط اقلیمی کشور را در خوی جای داده است.

اگر از شاهرود و مرکز این شهر به فاصله 15 دقیقه به طرف جنوب بروید کویر به معنای واقعی شروع می شود و اگر به فاصله 50 دقیقه به طرف شمال بروید به جنگل می رسد.

امر مزکر شهر تا ارتفاعات سه هزار و 960 متر شاهرود دو ساعت فاصله است  و کوتاهترین مرز میان کویر و دریا نیز در شاهرود است.

بازار شاهرود

پس از رسیدن به شاهرود اگر قصد خرید دارید حتما به بازار قدیمی این شهر سری بزنید، این یادگار دوره قاجار که در گوشه های آن هنوز درهای بزرگ کاروانسرها دیده می شود ما مغازه دارانی مهربان و خون گرم که سعی دارند قدمت خود را به رخ بکشند.

این مکان علاوه بر راسته اصلی دارای سه و چهار صوق و چند کاروانسرا، حمام و مدرسه است.

جنگل ابر

اما اگر مسافری خسته از سفر هستید می توانید اوج مناظر طبیعی شاهرود را در جنگل ابر مشاهده کرد که حدود 45 دقیقه با شاهرود فاصله دارد. در این نقطه گویی طبیعت را به طور اعجاب انگیزی نقاشی کرده اند. مجموعه ای از رنگها و فرم ها.

بهار با لکه های برف مانده بر شیار دره ها و چمن های تازه روئیده همچون ماهوت و مخمل، گل های زرد، قرمز، بنفش و آبی، چاله های پر آب حاصل از برف  زمستان و پرندگانی زیبا که نغمه خوش فرا رسیدن بهار  را می سرایند.

شهرستان شاهرود هر چند تا کنون آنگونه که باید معرفی نشده اما بی شک دارای مکان های تاریخی و تفریحی بسیاری است که برای دیدن این مکان ها بی انکه خسته از ماندن شوید می توانید روزهای خوبی را سپری کرد.

در بخش بناهای تاریخی می توانید از خانه یغمائی ها، موزه شاهرود و مجموعه تاریخی بسطام دیدن کنید.

خانه یغمائی شاهرود

خانه یغمائی یکی از زیباترین خانه ها شاهرود قدیم و تنهای بنای بادگیر این شهر به شمار می رود، المان های به  کار رفته در معماری این بنا  بی نظیر است و نقشه آن به صورت یک حیاط مرکزی است که ورودی آن به وسیله یک راهرو به حیاط وصل می شود.

یک بالاخانه  روی راهرو نیز قرار گرفته که با عبور از بک راه پله مارپیچی  می توانید به آنجا بروید. این بنا در سال 1305 شمسی ساخته شده است. در بخش غربی حایط نیز حوضخانه، اتاق های مهمان، آب انبار، ایوان و تنها بادگیر شهر قرار گرفته است.

مجموعه تاریخی بسطام

شهر بسطام در شش کیلومتری شمال شاهرود قرار گرفته است.

این مجموعه شامل چند اثر تاریخی مانند آرامگاه بایزید بسطامی، مسجد بایزید، مدرسه شاهرخیه و برج کاشانه است که هر یک تاریخچه مربوط به خود را دارد.

برج کاشانه بسطام

در قسمت جنوب شرقی مسجد جامعه شهر بسطام برجی بلند وجود دارد که به نام کاشانه معروف است.

ارتفاع این برج از داخل 24 متر و از بیرون 20  بوده  و به عقیده اهالی محلی این برج قبل از اسلام آتشکده زرتشتیان بوده است.

تپه های سنگ چخماق

این تپه ها در هشت کیلومتری شاهرود قرار گرفت و برای اولین بار در سال 1971 میلادی توسط باستان شناسان مورد کاوش قرار گرفت و تیغه هایی برای بریدن سنگ و اشیای شکار  را در آن پیدا کرده اند. دو تپه شمالی و جنوبی آن به دوران اسلامی باز می گردد و سایر تپه ها نیز به دوره های دیگر متعلق است.

اما اگر هوس کرده اید در گذشته سیر کنید شما را به تماشای کاروانسرها دعوت می کنیم. اگر برای لحظه ای چشمان خود را ببندید در عمق خیال  خود در این کاروانسرها هنوز هم می توانید صدای زنگوله های آویزان بر گردن شترها که همراه با صاحبان خسته خود از راه رسیده اند را بشنوید.

کاروانسرهای میاندشت، میامی، ده ملا، بدشت، شاه عباس، الهاک و کاروانسرای سنگی از آن جمله هستند.

 شاهرود قطب عرفان کشور است

 آیا می دانید شاهرود قطب عرفان کشور لقب گرفته و آن به خاطر وجود آرامگاههای  عارفان بزرگی چون بایزید بسطامی، شیخ ابوالحسن خرقانی، ابن یمین فرومدی و شیخ حسن جوری رهبر نهضت سربداران است.

آرامگاه بایزید بسطامی در بسطام، شش کیلومتری شاهرود در مجموعه ای مشتمل بر یک مسجد و چند مزار و بنا واقع است.

با فاصله اندکی از آن مزاری برجی شکل با گنبد رک وجود دارد که به امامزاده محمد، فرزند امام جعفر صادق(ع) منسوب است و گفته می شود که امام او را برای راهنمایی مردم، همراه بایزید به بسطام فرستاده بوده به قولی  او پیش از درگذشت بایزید فوت کرد ودر محل کنونی به خاک سپرده شده است.

آرامگاه شیخ ابوالحسن خرقانی

این آرامگاه در 24 کیلومتری شاهرود در شمال  روستای خرقان روی یک تپه به چشم می خودر، فضای سبز اطراف  آن به آرامگاه قداست خاصی بخشید است. روی قبر شیخ یک قطعه سنگ مرمری  قرار دارد که اشعاری بر آن حک شده است.

آرامگاه ابن یمین فرومدی

این آرامگاه در انتخای روستای فرومد قرار دارد که متعلق به شاعر معروف قطئه سرای پارسی ابن یمین فرومدی است. 

باطن ساختمان زیبا و به هیچ وجه با بافت روستا تطابق ندارد و شش گوش است. دارای سنگ قبری داری شش ضلع کوچک است که روی آن نوشته شده است: آرامگاه امیر فخر الدین محمد ابن یمین الدین متخلص به ابن یمین.

آرامگاه شیخ حسن جوری  

این آرامگاه در 150 کیلومتری شاهرود در روستای کلاته میر علم فیروز آباد حوالی روستای فرومد واقع است.

این بنا متشکل از یک اتاق بوده که روی آن گنبدی مدور قرار گرفته و از خشت خام ساخته شده است و عاری از هر گونه پیرایه و تشریفات ظاهری است.

 بافت تاریخی و با ارزش مجن:

حیف است به شاهرود سفر کنید به مجن ماسوله کویر سری نزنید.

شهر کوچک و زیبای مجن با نمای شهری خاص خود و طبیعتی با صفا که به ماسوله کویر شهرت یافته همچون نگینی در دامنه کوه شاهوار می درخسد. بافت فشرده سنتی به صورت پلکانی بر بالای کوه رو به آفتاب نمایان است به ویژه خانه های بومی که به رنگ سرخه زینت داده شده است نگاه هر تازه واردی را به خود جلب می کند. مجن به علت داشتن طبیعت دلپذیر(آبشار تنکه داستان، فرحزاد و چشمه هفت رنگ) معماری بومی و فرهنگ سنتی تا حدی دست نخورده از جذابترین نقاط ایرانگردی و جهانگردی است.

خارتوران؛ آفریقای ایران

تا حالا آفریقای ایران به گوششتان خورده است، تعجب نکنید خارتوارن شاهرود را به این لقب می نامند.

خارتوران را آفریقای ایران لقب داده‌اند. ذخیره‌گاه زیست کره توران با مساحت یک میلیون و 470 هزار و 640  هکتار بزرگترین ذخیره گاه زیست کره ایران است که بعد از سرنگتی آفریقا واقع در کشور تانزانیا دومین منطقه بیوسفر جهان به شمار می آید که در فاصله 140 کیلومتری جنوب شرقی شهر شاهرود و 28 کیلومتری جنوب شرقی مرکز بخش بیارجمند و درشمال مرکزی کویر ایران واقع است.

منطقه طرود:

منطقه کویری طرود شاهرود که بزرگترین نخلستان شمال شرق کشور را در خود جای داده به همراه رملهای کویری زیبا و دیدنی چاه جم و بلندای زیبا و دیدنی آرامگاه پیرمردان در این بخش کویری نیز جلوه ای دیگر از قدرت  یزدان پاک را به تماشا می گذارد.

آبشار شاهرود: برای استراحت می توانید چند ساعتی را در منطقه تفریحی آبشار و در میان طبیعتی زیبا سپری کنید تا سفر در جاده ای کویری را به فراموشی بسپارید.

سوغات شاهرود برای دوستان و آشنایان دلچسب تر از هر سوغاتی دیگری خواهد بود که مهمترین آن قیسی، برگه، نان شیرمال و آبنبات است.

آنچه مسلم است شاهرود را  باید دید و برخوان مردم مهمان نوازش نشست که هر که در این سرا در آید نانش دهند و از ایمانش نپرسند.

به گزارش خبرنگار مهر، استان مرکزی سرزمین غارهای دیدنی است که در نقاط مختلف استان پراکنده است و در ایام نوروز پذیرای هزاران گردشگر است که امسال نیز با آغاز نوروز چشم به راه مسافران است.

در مجموع در استان مرکزی، بیش از هشت غار دیدنی وجود دارد که اوج زیبایی این غارها، غاز نخجیر است که پیرترین غار ایران به شمار می رود و زیبایی و شگفتی نظیر آن در دنیا بی سابقه است.

در کنار غار نخجیر، غارهای دیگر نیز دیدنی هستند که نمی توان به آسانی از آنها گذشت.

غار سفید خانی؛ غار زیر آب

در جنوب غربی اراک و در رشته کوه سفیدخانی (کوه تخت) از توابع شهر سنجان اراک به فاصله 18 کیلومتر از شهر اراک، غار طبیعی سفیدخانی قرار گرفته دارد.

کوه سفیدخانی که غار نیز این نام را بر خود گزیده، درارتفاع سه هزار و118 متری از سطح دریا  در تمام ایام فصل زمستان و بهار پوشیده از برف است و غار درون این کوه نیز از غارهای سرد کشور است. 

 دود کش جن / ماهی تابه ای که غار کشف می کند

در بالای دهانه غار دودکش بزرگی به صورت تنور وجود دارد که ‌به آن دودکش جن یا ایوان عباس قلیخان می گویند.

در کف این غار حوضچه پر آب بزرگی به عمق هفت متر، عرض سه متر و طول پنج متر وجود دارد که از آب‌های نفوذی برف و باران تغذیه می‌شود.

به گزارش خبرنگار مهر، شرایط ویژه جغرافیایی در کنار وجود دره های پست و کوه های سر به فلک کشیده روستاهای در کردستان ساخته شده اند که در دو ویژگی و مشخصه معماری اصیل و بومی به همراه وجود مناظر طبیعی و چشم اندازهای بکر سرآمد سایر روستاهای کشور به شمار می روند.

در هر کوی و برزن و هر شهر و دهستان کردستان که قدم می گذاری چشم انسان به روستاهای دوخته می شود که به دلیل ویژگی منحصر به فرد از جمله پلکانی بودن و همچنین وجود مناظر و چشم اندازهای طبیعی همراه با آب و هوایی دلپذیر به عنوان یک ظرفیت مهم و اصلی در حوزه گردشگری استان مطرح شده اند، هر چند تا رسیدن به نقطه مطلوب و معرفی مناسب آنها فاصله بسیار است.

روستای پالنگان در دهستان ژاورود، غرب کامیاران در دره تنگی ور در استان کردستان قرار گرفته که البته برای وجه تسمیه نامش دو معنی قائلند که در معنی اول پالنگان در ابتدا پلنگان بوده به معنی زیستگاه پلنگ و دیگر آن که پال در زبان کردی و محلی به معنی تکیه دادن است و به دلیل شیب زیادی که محل قرارگیری این روستا دارد به پالنگان معروف شده؛ به هر حال امروز این روستای کردستان در جهان معروف است.

روستای پالنگان در شیب بسیار تندی قرار گرفته و به همین دلیل بر اساس سبک معماری بسیاری از روستاهای استان پشت بام خانه جلویی به عنوان حیاط خانه پشتی مورد استفاده قرار می گیرد و البته خانه‌ های اینجا به طور کلی با مصالح بومی به ویژه سنگ و گل بنا نهاده شده اند و این رسمی است که از کهن تا به امروز نسل به نسل دانش آن منتقل شده و تمام خانه‌های این روستا به طریق سنگ‌چین ساخته شده ‌اند.

در روستای پالنگان قامت سخت و مقاوم کوه را با متانت تراش می ‌دهند و در فضای ایجاد شده، سنگ‌های کنده شده به صورت خشک چین و البته در موارد کمی با استفاده از گل توسط استادان چیره ‌دست روی هم بنا می ‌شوند و نتیجه کار خانه ‌ای می ‌شود آرام و چشم نواز، به رنگ کوه که تنها کمی تغییر فرم داده و سپس سقف خانه ها با به وسیله تخته و پس از آن گل می سازند و این رسم همچنان در حال حاضر نیز توسط مردم این روستا دنبال و پیگیری می شود.

در 800 متری روستا و در کنار چشمه‌ های پر آب قلعه پالنگان دیده می ‌شود، که به گفته کارشناسان این قلعه بسیار قدیمی است و به همین دلیل نیز سابقه آن به سالهای بسیار دور گذشته بر می گردد و به همین دلیل است که تاریخ روستای پالنگان نیز به سالهای دور استفاده از این قلعه بر می گردد.

بدون شک و با توجه به شرایط محیط و اطراف به دلیل موقعیت استراتژیکی این قلعه، در قرنهای پیش، یکی از قلعه‌ های مهم و غیرقابل دسترس بوده است که البتنه در سال 1046 هـجری قمری به دستور "شاه‌صفی" قلعه پلنگان به دلیل سختی مکان و صعب‌ العبور بودن آن خراب و ویران می‌شود.

روستای پالنگان که از توابع شهرستان کامیاران در استان کردستان است حدود هزار نفر و شاید هم بیشتر جمعیت دارد که هر فرد این روستا از حمایت تمام اهالی در ناملایمات سخت روزگار برخوردار است و به همین دلیل ارتباط بسیار خوب و البته خویشاوندی بین تمامی ساکنان روستا برقرار است.

آنچه بیشتر سیمای روستا را دل نواز و زیباتر کرده، رودی است خروشان به نام تنگی ور که روستا را دو نیم کرده است و این رود از حدود 20 چشمه در کوه های سربه فلک کشیده اطراف شکل گرفته و به همین دلیل آب رودخانه را گوارا و زلال کرده است که البته رودخانه پس از طی چند کیلومتر به رود سیروان جاری می ‌شود.

پلنگان یکی از پرجمعیت ترین روستاهای حال و قدیم در استان کردستان به شمار می رود که در 45 کیلومتری کامیاران و در کنار رودخانه‌ی سیروان قرار دارد. این روستا را می توان برگ سوخته و فراموش شده ‌ای از تاریخ مناطق کردنشین نامید که به دلیل ظلم پادشاهان و کم لطفی مورخان و نیز نبود تاریخ نگاری به شیوه علمی، مطالب متنوعی در مورد آن یافت نمی‌ شود ولی کهن ‌ترین و معتبرترین اشاره در مورد پلنگان را می ‌توان در شرف نامه  اثر امیر شرف خان بدلیسی (که استاد هه‌ژار هم آن را به کردی ترجمه کرده است) در سال 1005 نگاشته شده، یافت که پلنگان را جزء حکومت و تحت سیطره حکام کلهر معرفی می کند.

به دلیل وجود چشمه های جوشان و رودخانه همیشه خروشان از چند سال قبل مرکز پرورش و عرضه ماهیان سردآبی در پائین این روستا احداث شده و امروز نه تنها پالنگان به دلیل ظرفیتهای خاص گردشگری در این بخش نیز به یکی از مناطق ویژه در کردستان تبدیل شده و به همین دلیل نیز مکانی برای گردشگری و گذراندن اوقاتی خوش برای مردم این استان به شمار می رود.

هر چند که اقدامات اولیه برای احداث و مرمت جاده روستای پالنگان صورت گرفته ولی به دلیل شرایط منطقه در اکثر روزهای زمستان و با بارش برف، جاده روستا مسدود می شود ولی در دیگر فصول سال پالنگان مهیای پذیرایی از خیل علاقمندان و مسافران نوروزی در استان کردستان است.

به گزارش خبرنگار مهر، تنگه بهرام چوبین یکی از آثار تاریخی دوران ساسانی در دره شهر است که به محلی برای بازدید مسافران نوروزی و علاقه مندان به تاریخ تبدیل شده است.

اثر تاریخی بهرام چوبینه در 12 کیلومتری ضلع شرقی دره شهر واقع شده که در دل ارتفاعات کبیر کوه به صورت تنگه ای صخره ای از زاویه ای دور دست نگاه هر بیننده ای را به خود جلب کرده است.

این تنگه شامل مجموعه ای از بناهای شاه نشین ، حوضچه های سنگی آبی و دو برج و باروی جنوبی و شمالی است که برای نگهبانی از آن ساخته شده است.

این دژ مربوط به بهرام چوبین از سرداران دوره ساسانی است که همه ساله میزبان مسافران نوروزی از سراسر کشور است.

این تنگه  را شکارگاه بهرام چوبین هم می نامند زیرا در داخل این تنگه و پشت آن، محیط های بکری برای حضور حیوانات و پرندگان است و طبق روایتها بهرام روزگاری در این دره شکار هم کرده است.

اما این دره علاوه بر محپطی برای خوش گذرانی به لحاظ آب و هوایی برای بهرام چوبین که به علت بلندی قد و عضلانی بودن اندام به چوبین (مانند چوب) معروف شده بود، مخفیگاه بهرام نیز بوده است.

مجموعه مذکور با آثار باقیمانده از دیوار و دژهای نظامی به بهرام چوبین از ژنرال‌های دوره ساسانی منسوب است و مکانی بوده برای پناه گرفتن بهرام چوبین در زمان شورش علیه خسرو پرویز.

این تنگه به لحاظ نظامی در زمان خود طوری ساخته شده است که دشمنان به راحتی نتوانند وارد آن شوند.

دیوارهای تاریخی که بر روی صخره های این تنگه ساخته شده خود حاکی از امن بودن این منطقه دارد و سردار ساسانی  با ظرافت خاصی این تنگه را طراحی کرده است.

به گزارش خبرنگار مهر، مجاورت دو ناحیه کم فشار و پرفشار یعنی دشت گرگان و منطقه ابر سبب شده هر وقت زمین انرژی می‌گیرد، ابرها جابه‌جا شوند.

جنگل ابر شاهرود یکی از زیباترین و خوش آب و هواترین جنگل‌های دنیاست که در 45 کیلومتری شمال شرقی شاهرود در مسیر جاده آزادشهر قرار دارد که در آن می توانید هم نشینی خاطره انگیزی با طبیعت داشته باشید.

جنگل ابر پس از عبور از میان باغات باصفای بسطام و تحت تأثیر قرار گرفتن در فضای عرفانی قطبین عالم عرفان سلطان‌العارفین بایزید بسطامی و شیخ ابوالحسن خرقانی که در 10 قرن پیش گفته است "هر که در این سرای درآید، نانش دهید و از ایمانش مپرسید" بر ورای رشته کوه‌های دوردست و در امتداد قله 4 هزار متری شاهوار ابرهایی را مشاهده می‌کنی که گویی در چنگال‌های تیز کوه گرفتار آمده‌اند و جنگل رویایی ابر را نوید می‌دهند.

این جنگل در مجاورت روستای ابر واقع شده و از آنجا که در اغلب مواقع فضای این جنگل را پوششی اقیانوسی از ابر فراگرفته، به این نام مشهور است.

جنگل ابر به باور بسیاری از گردشگران، زیباترین چشم‌انداز طبیعت ایران و جهان محسوب می‌شود و ارزش آن به عنوان بخشی از میراث طبیعی ایران ‌زمین، هرگز کم‌تر از تخت‌ جمشید و نقش جهان نیست.

جنگل ابر با ۳۵ هزار هکتار وسعت قسمتی از جنگل‌های باستانی هیرکانی است.

جنگل‌های هیرکانی یکی از منحصر به فردترین نوع جنگل‌ها در دنیا هستند که همچون نوار سبزی بر شیب‌های شمالی جبال البرز قرار گرفته و سواحل جنوبی دریای خزر را می‌پوشانند.

این ناحیه از حوالی آستارا در شمال غرب تا حوالی جنگل ابر در شرق ایران ادامه می‌یابد.

جنگل‌های هیرکانی که از دوران ژوراسیک به جای مانده‌اند،3.7میلیون هکتار پوشش جنگلی ایران را تشکیل می‌داده‌اند که هم اکنون به 1.8میلیون هکتار تقلیل یافته‌اند.

قدمت این جنگل‌ها که جزو بقایای دوران سوم زمین‌شناسی هستند، از یک سو و وجود ۸۰ گونه گیاهان چوبی به همراه گونه‌های گیاهی بسیار نادری مانند راش، بلوط، توسکا، نارون، گیلاس وحشی، بارانک، سرخدار، نمدار و ... را نوید می‌دهند.

از سوی دیگر نشان می‌دهد که این اراضی می‌توانند همچون موزه زنده‌ای مورد استفاده قرار بگیرند و به طور کلی جنگل ابر به عنوان باریک‌ترین قسمت از سلسله جبال البرز مرز میان بند بین دو اکوسیستم منطقه نیمه بیابانی و جنگلی است.

می‌توان در جنگل‌های این ناحیه درختان سوزنی برگ را در کنار درختان پهن‌برگ مشاهده کرد و این امر در گونه‌های جانوری هم تاثیر گذاشته است.

می‌توان گفت که ارتفاع زیاد جنگل از سطح دریا، پایین بودن درجه حرارت در فصل گرما و وجود چشمه‌سارهای فراوان و پوشش جنگلی متنوع از شاخصه‌های این جنگل است.

میزان نزولات جوی در این منطقه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلی‌متر و متوسط حداکثر دما ۲۰ و حداقل دما شش درجه سانتی‌گراد است.

از سوی دیگر، جنگل ابر در محل تلاقی سه‌ جریان اقلیمی اصلی غرب و جنوب آسیا، یعنی پرفشارهای سیبری "جریان خشک و سرد"، پرفشار جنب حاره "جریان گرم و بیابان‌زا" و زبانه‌های اطلس و مدیترانه "جریان معتدل و مرطوب" است.

ترکیب این اقالیم متفاوت و متضاد در یک منطقه کوچک جغرافیایی، در جهان کم‌نظیر است.

این ترکیب در میلیون‌‌ها سال، ذره ذره و به زحمت توانسته زیست‌بومی بیافریند که غنای آن موجب شده در شمار ذخایر زیستی کره زمین قرار گیرد.

پارک ملی گلستان، زیستگاه کوچک‌ترین پستاندار جهان "حشره‌خوار کوچک" است، منطقه حفاظت شده خوارتوران با یوزپلنگ ایرانی و گورخرآسیایی و بعضی از کم‌نظیرترین گونه‌های جانوری جهان و پوشش گیاهی آن به عنوان بزرگ‌ترین منطقه حفاظت شده خاورمیانه مطرح است.

منطقه حفاظت شده خوش‌ییلاق و منطقه شکار ممنوع تپال نیز در نزدیکی جنگل ابر واقع شده‌اند که قدیمی‌ترین جنگل جهان تلقی می‌شود؛ جنگلی که هر درخت آن حامل ۱۰ میلیون شناسه ژنتیک است و به‌ واقع در زمینه علوم زیستی یک کتابخانه سبز است.

جنگل ابر زیاد از مرکز شاهرود فاصله ندارد اما تقریباً همه چیزش با آن فرق دارد.

از شهر که فاصله می‌گیری، دشت‌های وسیع با پوشش استپی میبینی، هر چه پیش می‌روی هوا خنک‌تر می‌شود، بوته‌های بزرگ آویشن که پوشیده از گل‌های سفید هستند، از دور غرق در برف به نظر می‌رسند.

دوردست پر از ابر است؛ کوه‌ها و ابرها به هم پیچیده‌اند به نحوی که ابرها روی شیشه، باران می‌شوند.

پیشتر که می‌روی درخت‌ها شروع می‌کنند به سبز شدن، یکی، دو تا، هزار تا. آنچه زیاد است، چنار است و بلوط و آنچه چشم به دنبال آن می‌گردد، اورس است.

اورس، درخت خاص منطقه ابر که مثل ابر روی زمین می‌خزد، نمی‌شود گفت مه غلیظ، در این جنگل، ابر گردا گرد تو را می‌پوشاند.

خنکی و طراوت و بوی خوشی همراه ابر روی صورتت می‌نشیند، ابرها بر گونه و چشم و مویت باران می‌شوند، بیشتر به دریایی می‌ماند که بدون آبشش می‌شود در آن نفس کشید.

زمین پوشیده از گیاه است و درخت اما می‌شود جایی برای چادر زدن پیدا کرد. چشمه ترش مکانی مناسب است، غروب که می‌شود دیگر چشم چشم را نمیبیند، باید به چراغ قوه دست برد، ابرها چنان دیواری ساخته‌اند که وقتی نور می‌افتد، سایه‌ات را مقابلت می بینی.

ابرها در حال جوشش‌اند، انگار که زمین سماوری است بزرگ و جوش آمده، که بخار آب با فشار از آن بیرون میزند، سرد سرد است، انگار نه انگار که در آن زمان مردم تهران از گرما به خانه‌هاشان پناه می‌برند.

اگر بنا بر شب‌ماندن در جنگل باشد، بهتر است سفر همراه با تورهای طبیعت‌گردی انجام شود و با توجه به سرمای شب باید کیسه خواب، لباس گرم و بادگیر به همراه داشت.

شب که به نیمه می‌رسد، ابرها کمکم کاسه کوزه خود را جمع می‌کنند، دره‌های اطراف خوب مشخص می‌شوند، حرکت همچنان ادامه دارد.

دره‌ها از ابر پر و خالی می‌شوند، جوشش سریع ابرها جنگل ابر را به آزمایشگاه یک کیمیاگر شبیه کرده است، کم کم از آسمان هم چشم می‌پوشند.

آتش، باد، خاک و آب، شب را هم به عناصر چهارگانه می افزاییم؛ در جنگل ابر هیچ چیز کم نیست.

تا صبح بیدار ماندن می‌ارزد برای اینکه تغییر رنگ زمین و آسمان را ببینی، هرچه می‌گذرد، نور بیشتر می‌پاشد و ابرها دورتر می‌روند.

آفتاب طلوع می‌کند که بگوید قانون زمین هنوز هم بر این سرزمین حاکم است، می‌خواهد به یاد بیاورد که در این سرزمین رویایی هم، شب روز می‌شود و روز شب، از پشت ابرها و کوه‌ها می‌آید و می‌ماند، طلوع که می‌شود پینه‌دوز باد، سوزن نگاهت را نخ می‌کند و به شرق می‌برد.

روز مشخص می‌کند که جنگل ابر پر از تپه است، پوشش تپه‌ها گاه تنک است و گاه انبوه.

وارد جنگل‌های انبوه که می‌شوی، باور نمیکنی در استان سمنان هستی و باور نمی‌کنی که با کویر مرکزی و مناطق حفاظت شده خوارتوران یا آفریقای ایران و خوش‌ییلاق فاصله چندانی نداری و اینجاست که متوجه می‌شوی چرا به شهرستان شاهرود، "قاره کوچک " می‌گویند.

در منطقه، چشمه فراوان است و در نزدیکی هر چشمه خانه کوچکی ساخته‌اند و گوسفند و بزها را برای مدتی نگهداری می‌کنند.

 چوپانان از گلستان و روستاهای شمالی شاهرود به اینجا می‌آیند، چوپانی در این بهشت زیبا چه عالمی دارد.

صبح زود بهترین زمان برای عکاسی است، مناظر اطراف با پوشش سراسر سبز و گاه رنگی‌اش وادارت می‌کند به بیشتر دیدن.

از دور قلعه "ماران" که در دوره ایلامی‌ها بر نوک کوه ساخته شده دیده می‌شود، همین قلعه ماران صبح‌ها هنگام طلوع چنان در ابر غرق می‌شود که احساس می‌کنی کشتی سرگردان را میان اقیانوسی آرام دیده‌ای.

در ته یکی از دره‌ها آبشاری به نام " شُرشُر " هست که به خاطر صعب‌العبور بودن رفتن به آن ممکن نیست.

تنها برای ماجراجویان ممکن است که از مسیرهای سخت و پرتگاهی در گروه‌های کوچک دو سه نفره با راهنمای مجرب آن را ببینند.

باید همیشه به یاد داشت که ابرها خبر نمی‌کنند، برنامه‌ها را به دقت باید تنظیم کرد و پیش از تاریکی هوا به جایی مطمئن رسید، اما برای احتیاط هم که شده در گلگشت‌ها هم باید آب و خوراکی‌های شیرین و چراغ قوه به همراه داشت.

خطر گراز و خرس را هم در مناطق بسیار بکر باید اضافه کرد، محل کمپ باید به دقت انتخاب شود.

هر لحظه ممکن است حرکت ابرها آغاز شود، مثل خورشید از کنار درخت، ابرها از کنارت عبور می‌کنند، به آرامی، نرمی، زیبایی و کسی باید باشد تا بخوابد و به ابرها نگاه کند.

د‌ر دل این فراخنای رویایی و مه‌آلود تصویری از رنگ‌های بی‌بدیل که در هر فصل از زیبایی خاصی برخوردار بوده و انسان نمی‌تواند آن را بیان کند.

بهار با لکه‌های برف به جای مانده بر شیار دره‌ها و چمن‌های سبز شده همچون ماهوت، مخمل و گل‌های زرد، قرمز، بنفش و آبی و چاله‌های پرآب حاصل از برف و پرندگانی که در اطراف نشسته و پر می‌کشند.

تابستان با هوای خنک و روح‌بخش آن، آبشار "آلوچال" و اطراق کردن بر بالای بلندی‌ها در شب و به نظاره نشستن ماه و ستارگان و سوسوی چراغ‌های دوردست آبادی‌ها و تماشای منظره اقیانوس مه در روز بعد هنگامی که در زیر پا همچون دریایی بیکران دیده می‌شود.

پاییز گویی طوفانی از رنگ به پا خواسته و خالق هستی با ارتباطی خاص جنگل ابر را طور دیگر نقاشی کرده است.

برای اسکان در خانه‌های روستایی هیچ مشکلی نیست و از مهمان‌نوازی اهالی روستای زیبای ابر که در کنار جنگل آرمیده، بهره خواهی برد و اگر راهنما بخواهی و یا نان و آبی، حتماً تو را بر سفره ساده و بی‌ریای خود مهمان می‌کنند.

چه آن کس که به درگاه باری‌تعالی به جان ارزد، البته بر خوان ایرانیان به نان ارزد و اگر بخواهی به جنگل رفته و شب در آنجا اقامت کنی، می‌توانی از بلدهای محلی روستا بهره برده و در مناطق زیبای "سرتخت‌ها " و مناطقی همچون "تلکا تخته " و "تخته کمر قلعه چه " و یا چشمه "آب شاه پسند " اتراق نمایی.

همراه داشتن چادر مسافرتی و کیسه خواب و لباس گرم و بارانی و بادگیر هم الزامی است زیرا دمای هوا در شب بین دو تا پنج درجه در نوسان است و اگر پوشش و لباس مناسب نداشته باشی، خاطره شبی سرد را با خود به ارمغان خواهی برد.

آنچه مسلم است دیدن جنگل ابر بدون استفاده از راهنما و بلدهای محلی آنگونه که انتظار هست، لذت‌بخش نیست و صد البته اگر به عنوان یک طبیعت‌گرد به هرجای از مناطق زیبای ایران سفر کنی، به ویژه جنگل ابر باید اصول اکوتوریسم را که همان حفظ عرصه‌های طبیعی و بهره‌گیری از توانمندی جوامع محلی و بومی است، را در سفر لحاظ کنی.

اگر چنین باشد ضمن آنکه به حفاظت و ماندگاری عرصه‌ها و توسعه پایدار کمک کرده‌ای، خود سفری به یاد ماندنی و خاطره‌انگیز خواهی داشت.

بهتر است برنامه سفر به جنگل ابر را سه روزه تعریف کنیم تا بتوان ضمن طبیعت‌گردی و گلگشت در جنگل، بازدیدی از دیگر جاذبه‌های تاریخی و عرفانی "قاره کوچک" شاهرود مانند مجموعه تاریخی بسطام و آرامگاه بایزید بسطامی و آرامگاه شیخ ابوالحسن خرقانی، موزه شاهرود، کاروانسرای میاندشت، مسجد جامع و آرامگاه ابن‌یمین فرومدی و روستاشهر تاریخی و آبشار تنگه داستان مجن اختصاص داد.

وجود فرودگاه شاهرود و اماکن اقامتی مانند هتل پارامیدا و مهمانسرای شاهرود این امکان را به وجود آورده تا خاطره‌ای رویایی در ذهن‌ها بسپاریم.

به گزارش خبرنگار مهر، با گذر از کوی و برزن مرکز استان آذربایجان غربی و سایر شهرستانهای استان می توان به شور و حال کودکان و هیاهوی بزرگتر ها در پذیرایی از مسافران نوروزی پی برد.

در این روزها پارک ها و مراکز اسکان نوروزی پر است از مسافرانی که از تمامی نقاط ایران اسلامی آمده اند تا ضمن استفاده از طراوت و شادابی ایام جدید سال از بخش های مختلف گردشگری، تاریخی و میراث فرهنگی آذربایجان غربی استفاده کنند.

آذربایجان غربی در شمال غربی ایران با کشورهای ترکیه، عراق و جمهوری خودمختار نخجوان دارای مرز مشترک است که این امر خود زمینه ای برای آشنایی با تاریخ ملل گوناگون و راه های کسب تجارت به شمار می رود.

این استان جزو مناطقی از کشور محسوب می شود که می توان زیبایی ها و شگفتی های هر چهار فصل را یکجا در کنار تنوع ادیان و مذاهب و تمدن ها مشاهده کرد.

جای جای این استان سرسبز حتی در نقطه صفر مرزی این استان شور و حال عید برپاست و مرزبانان غیور کشور نیز همگام با سایر مردم در هیاهوی شادمانی نوروزی به سر می برند.

پیش بینی سفر 2.5 میلیون مسافر نوروزی به آذربایجان غربی

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی گفت: پیش بینی می شود امسال در ایام تعطیلات نوروزی 2.5 میلیون مسافر از مناطق مختلف استان دیدن کنند.

کاظم غنی زاده با اعلام اینکه استان در نوروز 90 پذیرای نزدیک به دو میلیون مسافر بود افزود: پیش بینی می شود این تعداد در نوروز امسال با 30 درصد افزایش به دو میلیون و 500 هزار نفر برسد.

وی با اشاره به اینکه وجود بیش از یک هزار و 100 اثر تاریخی ارزشمند ثبت شده در ردیف اثار ملی و جهانی در کنار جاذبه های طبیعی آذربایجان غربی را به یکی از قطب های گردشگری کشور تبدیل کرده، گفت: همچنین دو اثر جهانی تخت سیلمان تکاب و قره کلیسا در چالدران آماده میزبانی از گردشگران نوروزی هستند.

غنی زاده در ادامه با تاکید بر اینکه آذربایجان غربی از نظر جاذبه های طبیعی از مناطق برجسته ایران به شمار می رود، ادامه داد: وضعیت اقلیمی، زمین شناسی و توپوگرافی این استان باعث ایجاد جاذبه های طبیعی فراوانی شده که این جاذبه ها در نوروز شمار زیادی از گردشگران و مسافران را به سوی خود می کشاند.

وی یادآورشد: وجود بیش از 700 کیلومتر تالاب با بیش از 140 نوع پرنده ،تفرجگاه بند،دره شهدا، فیرورق ، دریاچه مارمیشو، پیست اسکی خوشاکو،آبشار شلماش و غار شگفت انگیز سهولان از دیگر جاذبه های طبیعی آذرایجان غربی است که همواره مورد توجه مسافران و گردشگران قرار می گیرد.

غنی زاده گفت: دریاچه ارومیه به عنوان پارک ملی و بزرگترین دریاچه و زیستگاه نادرترین پرندگان و بی نظیر ترین منطقه حفاظت شده کشور با 102 جزیره کوچک و بزرگ و جاذبه های طبیعی که سازمان جهانی یونسکو آن را در ردیف 59 منطقه بین المللی حفاظت شده جهانی معرفی کرده یکی از قابلیت های ارزشمند استان برای جلب گردشگر و مسافر است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همچنین با بیان اینکه نقل بیدمشک ارومیه مهمترین سوغاتی آذربایجان غربی که هر مسافری در بدو ورود به استان خبری از آن می گیرد، اظهارداشت: انواع عرقیات گیاهی،حلوای گردو و هویچ،عسل، لبنیات، کشمش و انواع صنایع دستی از دیگر سوغاتیهای مهم آذربایجان غربی محسوب می شود.

موزه ارومیه گنجینه غنی تاریخی آماده بازدید گردشگران نوروزی است

مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی در ادامه گفت: در طول ایام تعطیلات نوروزی، موزه ارومیه و آثار تاریخی موجود در آن، آماده بازدید عموم هموطنان است.

غنی زاده با بیان اینکه موزه ارومیه با توجه به غنای اشیای تاریخی نگهداری شده در آن دومین گنجینه بزرگ تاریخی کشور به شمار می‌رود، ادامه داد: این موزه در سال 1346شمسی بنا شده و دارای یک تالار بزرگ مخصوص اشیای باستانی دوره‌های مختلف تاریخی و تالاری کوچک است که به موزه مردم شناسی اختصاص دارد.

وی ادامه داد: در این موزه، مجموعه ‌ای از کتاب‌های نفیس خطی که اکثر آن‌ها قرآن مجید و کتب دینی و اسلامی است، نگهداری می‌شود.

غنی زاده اعلام کرد: اشیایی از دوره‌های ما قبل تاریخ، تاریخی و اسلامی و نیز اشیایی مربوط به هنرهای ملی و تزیینی مردم شناسی، صنایع دستی و... نیز در این موزه وجود دارد.

وی با اشاره به اینکه قدیمی ترین آثار این موزه متعلق به هزاره هفتم قبل از میلاد است، گفت: در این موزه سه خط نوشته از هزاره اول قبل از میلاد به نام‌های استل "کله شین"، استل "موانا" و کتیبه "محمودآباد" نگهداری می‌شود که به خط میخی اورارتوبی است

غنی زاده، جدیدترین آثار این موزه را مربوط به دوره قاجار برشمرد و ادامه داد: این موزه از چهار بخش "پیش از تاریخ"، "تاریخی"، "اسلامی" و "مردم شناسی" تشکیل شده است و اشیای نگهداری شده در آن متعلق به هزار اول تا اواخر دوره قاجار است.

مدیر قلعه باستانی فلک الافلاک خرم آباد در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: از آغاز فعالیت ستاد تسهیلات سفر در استان بیش از 11 هزار نفر از قلعه تاریخی و باستانی مرکز لرستان بازدید کرده اند.

دیانوش چراغی روز دوم فروردین ماه را اوج بازدید گردشگران از این بنای باستانی طی روزهای اخیر دانست و گفت: با توجه به میزان استقبال مسافران نوروزی پیش بینی می شود امسال در زمینه بازدید از قلعه فلک الافلاک با افزایش بازدید مواجه باشم.

وی با اشاره به تمهیدات اندیشیده شده برای افزایش بازدید گردشگران، یادآور شد: راه اندازی غرفه های صنایع دستی، ایجاد سفره هفت سین در محوطه قلعه فلک الافلاک، تغییر چیدمان موزه های باستان شناسی و مردم شناسی و ... از جمله تمهیدات اندیشیده شده است.

قلعه فلک الافلاک بر بلندای تپه ای باستانی و طبیعی در مرکز شهر خرم آباد واقع شده و دارای هشت برج و دو حیاط مستطیل شکل بوده است.

ارتفاع بلندترین دیوار این قلعه سترگ و باشکوه تا سطح تپه پنج متر و 22 سانتیمتر و مساحت کلی آن پنج هزار و 300 متر مربع و پلان بنای این قلعه تاریخی به صورت هشت ضلعی نامنظم است.

ورودی قلعه فلک الافلاک در جبهه شمالی و در برج جنوب غربی به عرض 10 متر و 20 سانتیمتر و ارتفاع سه متر ساخته شده و در ساخت این بنا از مصالحی چون خشت، آجر (قرمز و بزرگ)، ‌سنگ و ملات استفاده شده است.

ازجمله نکات قابل تامل در این بنای بی نظیر وجود چاه قلعه به عمق 42 متر در حیاط اول و گریزگاه اضطراری در حیاط دوم است.

زیبایی و معماری شگفت انگیز قلعه فلک الافلاک موجب شده که این قلعه تاریخی و باستانی لرستان از سوی بسیاری از کارشناسان به عنوان یکی از شاهکارهای مهندسی و معماری دنیا لقب گیرد.

از زمان برپایی بنادر عهد ساسانی تا دوره های متاخر الحاقاتی به آن اضافه شده است (به خصوص در دوره صفوی و قاجار) و این اثر همان دژمعروف شاپورخواست است که در تاریخ ذکر شده است.

این قلعه به لحاظ موقعیت استراتژیکی خود در قرن چهارم هجری قمری به عنوان مقر حکومت آل حسنویه و گنجور در زمان آل بویه در آمد و از قرن ششم هجری پس از ساخته شدن شهر جدید خرم آباد این قلعه نیز بنام خرم آباد معروف شد و احتمالا نام فلک الافلاک در دوره قاجار به آن اطلاق شده است.

از بدو شکل گیری، این بنای عظیم و دیدنی تا به حال کاربری های سیاسی، نظامی، خزانه سلطنتی، مقر حکومتی، پادگان نظامی و زندان سیاسی داشته است و اکنون نیز به عنوان موزه باستانشناسی، مردم شناسی و آزمایشگاه مرمت اشیا و چایخانه سنتی از آن استفاده می شود.

این بنای کم نظیر مربوط به دوره ساسانی است و به شماره 883 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

از مهمترین بخشهای قلعه می توان به موزه های باستان شناسی و مردم شناسی قلعه اشاره کرد که مورد استقبال همه مسافران و علاقمنمدان به فرهنگ و تمدن لرستان قرار گرفته است.

این قلعه در برخی منابع به نامهای "شاپور خواست"، سابر خواست" و "فلک الافلاک" نامگذاری شده است. در مجاور این قلعه باستانی چشمه پرآب نیز وجود دارد که زیبایی خیره کننده ای را به این بنای باستانی بخشیده است.

معنی نام "فلک الافلاک" در لغت به معنای "سپهر سپهران" و یا "فلک نهم" تعبیر شده که به واقع نامی است شایسته این شاهکار ساخته شده به دست توانای معماران ایرانی.

این بنای شگرف تاریخی هر ساله همزمان با فصل نوروز مملو از گردشگران و مسافرانی است که برای دیدن یکی از شاهکارهای معماری دنیا لرستان را مقصد سفر خود قرار داده اند.

به گزارش خبرنگار مهر، زیبایی بکر غار یخ مراد استان البرز که در جاده چالوس واقع شده، در انتظار گامهای مسافران و گردشگران نوروزی است و مسافران و گردشگران با آمدن به این غار، از تماشای زیبایی های داخل و خارج آن بهره مند می شوند.

غار یخ مراد در حوالی روستای آزادبر و روستای کهنه ده در منطقه گچسر و جاده چالوس در استان البرز واقع شده و فاصله این غار از تهران در حدود ۶۵ کیلومتر است.

دریچه ورودی این غار در ارتفاعات کوه‌های منطقه واقع شده‌است و مسیر غار به صورت کلی، شیب دار و رو به پایین است.

ارتفاع این غار از سطح دریا حدود دو هزار و 640 متر است ضمن اینکه دهانه غار یخ مراد، سه متر پهنا و هشت متر ارتفاع دارد.

در ماههای اسفند و فروردین، قندیلهای بسیار زیبای غار در بهترین وضعیت به سر می‌برند و گردشگران با حضور در غار در زمانهای یادشده، تصویری بسیار به یادماندنی از یک غار زیبا را مشاهده می کنند.

گردشگران جاده چالوس از غار یخ مراد نیز دیدن کنند

غار یخ مراد یکی از جاذبه‌های گردشگری و دیدنی جاده چالوس محسوب می شود و گردشگرانی که می خواهند بازدید کاملی از جاذبه های گردشگری جاده چالوس داشته باشند، بهتر است به این غار نیز سری بزنند و از آن دیدن کنند.

مناسبترین زمان برای دیدار از این غار مربوط به اسفند و فروردین و فصل بهار است و یکی از دلایل این امر این است که در این فصل، آبهای ناشی از بارندگی قطره قطره در داخل غار تبدیل به قندیلهای بسیار دیدنی و زیبا می‌شود.

به گزارش خبرنگار مهر، معبد آناهیتا در شهرستان کنگاور کرمانشاه، هر ساله پذیرای مهمانان نوروزی به این منطقه است.

معبد آناهیتا بنای تاریخی است که در شهر کنگاور واقع شده‌است.

کنگاور در میانه راه امروزی همدان کرمانشاه و بر سر راه تاریخی هگمتانه تیسفون قرار گرفته‌است، معبد آناهیتا با 4.6هکتار وسعت، بر پشته صخره‌ای و مشرف به دشت گنگاور ساخته شده‌است.

آناهیتا فرشته و نگهبان آب و فراوانی و زیبایی و باروری در نزد ایرانیان دارای مقام بلند و ارجمندی بوده‌است.

این بنا دارای ۲۲۰ متر درازا و ۲۱۰ متر پهنا و کلفتی دیوار محیطی آن به18.5 متر می‌رسد.

فراز این اثر تاریخی ردیفی از ستون‌های سنگی بر پا بوده که بلندای هر ستون 2.54 متر است.

ورودی بنا به وسیله پلکان دو طرفه در جبهه جنوبی تعبیه شده و در جبهه شمال خاوری پلکان یک طرفه راه دسترسی به این مکان را ممکن ساخته‌است.

معدن سنگ چهل مران در دو کیلومتری باختر این بنا قرار دارد و اکنون سنگ‌های نیمه تراش میان ستون و سنگ‌های نما در سطوح معدن از همان زمان باقی مانده‌است. قدمت این بنا را به دورهٔ اشکانی و ساسانی نسبت داده، نشانه‌ها و واژه‌های دوره ساسانی بر روی سنگ‌ها حک گردیده‌است.

در تابستان سال ۱۳۴۷ برای نخستین بار هیئتی در "تپه ناهید کنگاور" به کاوش‌های باستان‌شناسی پرداخت.

پس از بررسی‌های اولیه مشخص شد که از مجموع تپه، تقریباً حدود 53 هزار متر مربع به بنای تاریخی اختصاص دارد که به جز چند سر ستون شکسته و تعدادی حجاری‌های پراکنده در کنار کوره‌های آهک پزی که چند سال قبل از آن تعطیل شده بود چیز دیگری مشهود نیست، با این حساب مجموعهٔ معماری در زیر محله‌ها مدفون بود.

اعضای هیئت عکس هوایی کنگاور را که در سال ۱۹۳۲ میلادی به وسیلهٔ "اریخ اشمیت "تهیه شده بود، پس از تعبیر و تفسیر و یافتن گرته و اثری از امتداد ابهام آمیز دیوار و صفه تاریخی مدفون، مورد استفاده قرار داد و موفق شد بخشی از دیوار شرقی را در آن تشخیص داده و پس از کاوش، آن قسمت از صفه را از خاک ایام آزاد نماید.

یه گزارش خبرنگار مهر، موزه تاریخ آمل در سه طبقه و شامل گالری های آثار باستان شناسی، مردم شناسی و اسناد تاریخی مازندران است.

به گزارش خبرنگار مهر، شهرستان پاوه با قرار گرفتن در دل کوه و جنگل، چهره ای بهشتی به خود گرفته است.

شهرستان پاوه با جمعیت بالغ بر 250 هزار نفر، هر ساله پذیرای گرم مهمانان نوروزی از سراسر استان و ایران است.

ساکنین این شهر کرد بوده و به دو گویش هورامی و سورانی (جافی) تکلم می‌کنند، اهالی این شهرستان اهل تسنن هستند.

پاوه به دلیل ساختار پلکانی، ملقب به شهر "هزارماسوله"‌ است.

منطقه‌ای که پاوه در آن واقع است بسیار خوش آب و هواست و در کنار کوهستان اورامانات قرار گرفته‌است.

هورامی‌ها بومیان اصلی شهر بوده و به گویش هورامی تکلم می‌کنند که به عقیده برخی یکی از گویش‌های زبان کردی است.

جاف‌ها عموما در روستاهای اطراف شهر پاوه زندگی می‌کنند که در سالهای اخیر تعداد زیادی از آنها به شهر پاوه مهاجرت کرده‌اند.

شهر پاوه هم اکنون در اثر توسعه شهری به روستاهای اطراف خود شامل دوریسان، چورژی، نوسمه، بندره و نوریاب متصل شده‌است. اگرچه روستاهای نامبرده به صورت رسمی در محدوده شهرداری پاوه قرار ندارند.

مردم پاوه وجه تسمیه پاوه را از نام "پاو" سردار یزدگرد سوم می‌دانند، این سردار مورد احترام مردم اهالی قرار گرفت و بعدها به خاطر تجلیل این ناحیه پاوه نامیده شد.

پس از اسلام فاوج نام گرفت سپس به پاوه تغییر نام یافت.

براساس این گزارش، شهرستان پاوه، هر ساله چه در ایام نوروز و چه در ایام تابستان، مقصد مسافران و گردشگران بیشماری است.

به گزارش خبرنگار مهر، تفرجگاه طبیعی و تاریخی بش قارداش به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری بجنورد در پنج کیلومتری مرکز خراسان شمالی و در ابتدای جاده بجنورد به اسفراین واقع شده که از لحاظ واژه به معنی پنج برادر است.

پیش از اسلام در زمان اشکانیان و ساسانیان در این محل عبادتگاه پیشوایان کنتیس زرتشتی قرار داشته و به سبب اقامت چهار فصل مغ «بزرگان دینی زرتشتی» به چهار مغان شهرت یافته است.

چشمه بش قارداش که از پنج چشمه تشکیل شده، در دامنه کوه آلاداغ از زیرتپه ای با دیواره‌های صاف و به ارتفاع سی مترمی جوشد.

این چشمه‌ها در استخری به هم پیوسته رود چهارمغان را تشکیل می‌دهند که از جنوب به سمت بجنورد جریان دارد و پس از مشروب کردن آبادی‌های مسیر به رودخانه سومْبار می‌ریزد.

طبق مدارک موجود آب چشمه به چهرمغان یا چرمغان موسوم بوده که هم اکنون نیز به این نام معروف است.

آب بش قارداش از آب‌های معدنی معروف ایران محسوب می‌شود و دارای خواص درمانی است.

نام این مکان یعنی بش قارداش بر اساس داستانی تاریخی است که در بین مردم شهر جریان دارد، طبق این افسانه در روزگاران قدیم پنج برادر در شهر بجنورد زندگی می‌کردند که به دلیل مخالفت با ظلم و ستم حکمران تحت تعقیب ماموران قرار داشتند، این پنج برادر به همراه هم از این شهر گریختند و ماموران نیز آنها را تا این مکان تعقیب کردند.

گفته می‌شود، این پنج برادر از خدا طلب کمک کردند، در این هنگام پنج سوراخ در کوه ایجاد شد که برادران به آن‌ها پناه بردند و از سوراخ‌ها آب گوارایی جاری شد.

تا سال‌ها قبل و پیش از خشکسالی‌های شدید تعداد چشمه‌ها پنج عدد بود که تمامی آنها آب فراوانی داشتند.

البته بعضی از افراد این موضوع را این چنین نقل می‌کنند که چون پنج چشمه غار مانند سنگی وجود دارد نام آن را بش قارداش نام نهاده‌اند.

بر این اساس «قار» همان غار و «داش» که در ترکی همان سنگ است. البته احتمالا این روایت توسط مهاجران و کسانی آشنایی به زبان ترکی نداشته‌اند پدید آمده است.

در ترکی صفت قبل از اسم می‌آید. یعنی اگر این موضوع صحت داشت باید نام «بش داشلِه غار» به آن می‌دادند.

آب چشمه بش قارداش از کوهی سنگی و از پنج شکاف بزرگ و کوچک در پایین کوه بیرون می‌ریزد که در روزگار دیرین آب چشمه در سمت بالا و میانه کوه بیرون می‌زده و هم اکنون شکاف‌ها و مسیرهای آب نیز برروی کوه به جای مانده است.

در پایین کوه یک شعار سنگ تراشیده‌ای وجود دارد که شعار زرتشتیان یعنی پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک برروی کوه حک شده، سنگتراش این اثر اسماعیل جزمی نقاش، خطاط و سنگ تراش بجنوردی است که در سال ۱۳۰۰ و اندی این سخن را تراشیده و به گفته خودش برای در یاد ماندن در دل‌ها تاریخ آن را به ۱۳۰۰ خورشیدی نوشته است.

در سمت چپ کوه و چشمه بش قارداش یک بنای تاریخی که به دستور ناصر الدین شاه قاجار ساخته شده هم اکنون پابرجاست و در سال‌های قبل، شماری از خاندان شادلو بجنورد در آن دفن شده‌اند.

ساختمان این بنا از آجر و گچ و دارای سه اتاق است و هر اتاق به ایوانی گشوده می‌شود که با پلکانی مرمرین به کناره استخر راه می‌یابد.

چهار منار به ارتفاع 12 متر و 33 سانتی متر در بخش بیرونی بنا و گنبدی به ارتفاع 11 متر و 80 سانتی متر بر روی بقعه قرار دارد.

ایوان‌ها، منارها و گنبد با کاشی کاری زیبایی تزیین شده، این کاشی‌ها در 1336 ش جایگزین کاشی‌های قبلی شده است، کاشی‌های پیشین بنا، که از بقعه مخروبه خواجه مهزیار در جاجرم آورده شده بود، اکنون در گنجینه ایران باستان نگهداری می‌شود.

سقف اتاق‌ها دارای گچبری است وپایین دیوارها تا ارتفاع یک و نیم متر با مرمر پوشیده شده است.

دو کتیبه مرمرین در یکی از اتاق‌ها نصب شده که در یکی سرگذشت بانی بقعه، سهام الدوله، حک و در آن تصریح شده که این محل آرامگاه هیچ یک از انبیا، اولیا و معصومان نیست و کتیبه دیگر وقفنامه ای است در شرح مقدار اراضی و آبی که به تعمیر و نگهداری بقعه اختصاص دارد.

تا سال 1350 ه. ش، در قسمت شمالی بنا، نزدیک استخر، سقاخانه‌ای آجری با تزیینات کاشی وجود داشته که اکنون اثری ازآن نیست، گویا پیش از آن به صورت تپه‌ای سنگی بوده و جایگاه خاصی برای روشن کردن شمع داشته است.

در جنوب بنای فعلی بش قارداش، گورهای قدیمی وجود داشته که اکنون بخشی از آن‌ها در پی عملیات جاده سازی از بین رفته است.

 به گزارش خبرنگار مهر، مهمترین گونه‌های جنگلی که در این پارک وجود دارد شامل درختان سوزنی برگ، ممرز، بلندمازو، افرا، توسکا، بارانگ، شیردار ، ملچ و ... است.
  
وجود کوهها و دره‌های مختلف در این پارک به زیبایی و چشم اندازهای دیدنی این بوستان افزوده است، مهمترین کوهها و دره‌های این بوستان را می‌توان ارتفاعات قره قون، تنگه گل، شاخا، یکه قدم، المه، قره قاشلی، قوفی قورچی و ... و دره ‌های آلمه آق سو، آلی دالی، آدنس، حمشیدآباد، قزقلعه، آلوباغ، خشک و ... نام برد.
 
چشم اندازهای دیدنی و منحصر به فرد این بوستان، دره " آبشار" در کنار بزرگراه آسیایی و پنج کیلومتری شرق " تنگه گل " با آبشار زیبا و بلند آن، دره " آلمه "، دره " آلی"، دره " آنسر" و دره " قرغون" است.
 
از پدیده‌های طبیعی موجود در این منطقه، جنگلهای انبوه و بهم فشرده‌ای که در دامنه کوه و بستر دره است و جریان رودخانه و همچنین چشمه‌های دائمی و فصلی فراوان مناظری زیبا از جلوه‌های آفرینش را در پیش روی مشتاقان طبیعت قرار داده است.
 
در این پارک زیبا و رویایی 62 گونه پرنده نیز بومی پارک ملی است و در مجموع 110 گونه پرنده در این منطقه زاد و ولد می کنند.
 
علاوه بر این 21 نوع پرنده در زمستان مشاهده شده اند و 19 گونه دیگر در مسیر مهاجرت خود در این پارک توقف می کنند که سار صورتی، شاهین، بحری از جمله آن است.

قرقاول، کبک، تیهو، زنگوله بال، کوکر سفید و سیاه، آبی و بلدرچین، قرقی، دلیجه، سارگپه، عقاب، دو برادر، دال سیاه، طرلان و بالابان از دیگر گونه ها است.
 
همچنین این پارک، زیستگاه بسیاری از پرندگان و گنجشکان زیبا و پرتحرک آوازه خوان مانند دارکوب سیاه، بلبل، توکای باغی، انواع سهره ها، زرده پره ها، مگس گیرها، زنبور خورکها و دم سرخها است.
 
دوزیستان و خزندگان با پیشینه زیستی بسیار زیاد در این زیست کره وجود دارند که تاکنون آن گونه که باید مورد توجه قرار نگرفته اند.
 
براساس مطالعات میدانی انجام شده سه گونه دو زیست، 24 گونه از خزندگان در پارک ملی گلستان شناسایی و گزارش شده است.

وزغ سبز، قورباقغ جنگی، لاک پشت چهارچنگالی، آکامای صخره ایی، مارمولک  بی پا، جکوی کاسپی، مار آبی و .. از دیگر دوزیستگاه و خزندگان موجود در این پارک ملی است.
 
یک هشتم گونه های گیاهی، یک سوم گونه های پرندگان، بیش از نیمی از گونه های پستانداران و شمار زیادی از گونه های جانوری و وحوش کشور در این پارک ملی و بین المللی زیست و زادآوری می کنند.
 
این پارک نه تنها به دلیل اینکه یکی از زیستگاههای حیات وحش است بلکه به خاطر حفظ بخش قابل توجهی از تنوع زیستی کشور دارای اهمیت و جایگاه ویژه ای است.
 
بیش از 150 گونه پرنده در پارک ملی گلستان شناسایی شده است که  از این تعداد پرنده 48 نوع در فصل بهار و تابستان در منطقه مشاهده می شود و از این تعداد 62 گونه پرنده بومی پارک ملی است.
 
از مجموع جانوران موجود در تنوع زیستی استان، 19 گونه در معرض انقراض هستند که هما، بالابان، گیلانشاه خالدار و روباه ترکمنی از جمله آن هستند. مرال، شوکا، کل و بز، قوچ و میش و .. از جمله گونه هایی هستند که بیشتر مورد شکال غیرمجاز قرار می گیرند.